ادبی-فرهنگی-مذهبی
ادبی-فرهنگی-مذهبی 
قالب وبلاگ
نويسندگان

فهرست ستارگان چند صورت فلکی در کتاب صورالکواکب

در ستاره‌شناسی، امروزه روش‌های منظمی برای نامگذاری ستاره‌ها به کار می‌رود که به روش‌های نامگذاری بایر و نامگذاری مسیه معروفند. ولی در قدیم در برخی از فرهنگ‌های ملل گوناگون برای گروهی از ستارگان پرنور و قابل مشاهده نام‌های ویژه‌ای به کار می‌رفت که از این لحاظ فرهنگ کشورهای خاورمیانه پیشروتر بوده‌اند. در زبان فارسی میانه نیز واژگان خاصی برای ستارگان و دانش ستاره‌شناسی وجود داشته که برخی از آن‌ها که به ما رسیده‌است در جدول زیر می‌آید. درصد بسیار بالایی از نام‌های عربی ستارگان از راه ترجمه کتب از یک سو به زبان فارسی و از سوی دیگر به زبان لاتین و از آنجا به تمامی زبان‌های اروپایی راه یافت.

در جدول زیر نام‌های قدیمی و سنتی رایج در زبان فارسی برای ستارگان که البته امروزه هم کاربرد دارند و برابرهای انگلیسی (اکثراً مشتق از لاتین) و نام علمی آن‌ها بر پایهٔ نامگذاری بایر می‌آید، همچنین برخی از نام‌های لاتین که به‌تازگی در متن‌های فارسی به کار رفته نیز به جدول افزوده شده‌است:

نام رایج

معنی نام

نام انگلیسی

نام بایر

اَبدُم

واپسین (از پارسی میانه)

Denebola

بتا شیر

اِبط‌الجوزا

زیر بغل میانی

Betelgeuse

آلفا شکارچی

آتریا

کوتاهشده آلفا تریانگولی آسترالیس

Atria

آلفا مثلث جنوبی

اچیرد

کمربند

Achird

اتا ذات‌الکرسی

آخرالنهر

پایان رود

Achernar

آلفا جوی

اخفی‌الفرقدین

گوساله کم‌نورتر

Pherkard

دلتا خرس کوچک

ارنب

خرگوش

Arneb

آلفا خرگوش

ازار

لُنگ و ردا

Pulcherrima یا Izar

اپسیلون گاوران

اَزَره

از پارسی میانه: azarag

Altarf

بتا خرچنگ

اسپور

(از پارسی میانه)

Spica

آلفا دوشیزه

استروپ ۲

-

Sterope II

22 گاو

آستریون، خارا

-

, Beta Canum Venaticorum, Chara, Asterion

بتا تازی‌ها

اسکپتروم

فر شاهی

Sceptrum

53 جوی

اشتر دوم

-

Hyadum II

دلتا1 گاو

اشتر یکم

-

Hyadum I

گاما گاو

آشیانه

آشیانه (شترمرغ)

Azha

اتا جوی

اُظفُر

چنگال‌ها(ی کرکس نشسته)

Aladfar و Alathfar

اتا شلیاق

اطلس

-

Atlas

27 گاو

آکروکس

آلفا صلیب

Acrux

آلفا چلیپا

اکول

 

پی بزغاله|Okul

پی بزغاله

الکترا

-

Electra

17 گاو

الکیون

ملکه طوفانگیر

Alcyone

اتا گاو

المرأةالمسلسله

زن برزنجیر

Merga

38 گاوران

الیةالحمل

دُنبه بره

Alya

تتا مار

آنچا

پائین‌تنه

Ancha

تتا دلو

انف

بینی

Enif

اپسیلون اسب بزرگ

آویور

-

Avior

اپسیلون شاه‌تخته

بالع

بلعنده

Albali

اپسیلون دلو

بتریا

-

Betria

بتا مثلث جنوبی

بُزبان

-

Capella

آلفا ارابه‌ران

بَشن

(پارسی میانه)

Betelgeuse

آلفا شکارچی

بطن‌الثُعبان شمالی

شکم اژدها، شمالی

Batentaban Borealis

خی اژدها

بطن‌الثُعبان جنوبی

شکم اژدها، جنوبی

Batentaban Australis

فی اژدها

بطن‌الحوت

شکم ماهی

Mirach

بتا زن برزنجیر

بطن‌النایر

شکم فروزنده

Al Nair

آلفا درنا

بَطن قِیطُس

شکم نهنگ

Baten Kaitos

زتا نهنگ

بُطِین

شِکمک

Botein

دلتا بره

بَقّار

گاودار

Nekkar

بتا گاوران

بکروکس

کوتاهشده بتا کورکیس

Becrux

Mimosa، بتا چلیپا

بلطه

تیشه

Albaldah

پی کمان

بُنزه

(از پارسی میانه)

Sadalsuud

بتا دلو

بیض

تخم (شترمرغ)

Beid

امیکرون۱ جوی

پارسی

ایرانی

the Persian

آلفا هندی

پَدیسپَر (پریسپر)

(از پارسی میانه)

Sheratan

بتا بره

پدیوَر

(از پارسی میانه)

Sheratan

بتا بره

پروین (ستاره)

 

Pleione

28 گاو - see Pleiades (star) cluster

پس‌پای

پای پسین

Tejat Posterior

مو دوپیکر

پَسیگ

(از پارسی میانه)

Aldebaran

آلفا گاو

پوریما

 

Porrima

گاما دوشیزه

پوز خرس

-

Muscida

اُمیکرون خرس بزرگ، یا پی خرس بزرگ

پَها

(از پارسی میانه)

Aldebaran

آلفا گاو

پیش‌پای

پای جلویی (از پارسی میانه)

Tejat Prior یا Propus

اتا دوپیکر

پیش‌پرویز

(از پارسی میانه)

Botein

دلتا بره

تایجیتا

-

Taygeta

19 گاو

تربلوم

 

Terebellum

امگا کمان

تُرَیس

-

Aspidiske یا Tureis

آیوتا شاه‌تخته یا پی کشتی‌دم

تسین کی (天紀)

نمودار آسمانی

Tseen Kee

فی بادبان

تگمن

-

Tegmen or Tegmine

زتا خرچنگ

تورکولاریس سپتمتریونالیس

چرخشت شمالی

Torcularis Septemtrionalis

امیکرون ماهی

تیان‌کوآن

(tiānguān): گذرگاه آسمانی کوهستان

Tien Kuan

زتا گاو

تَیس (ذیب)

بز نر (گرگ)

Altais

دلتا اژدها

تیل

-

Tyl

اپسیلون اژدها

تیمین

-

Theemin

اوپسیلون2 جوی

ثابت

استوار

Tabit و Thabit

پی3 شکارچی و اوپسیلون شکارچی

ثُعبان (ذیخ)

اژدهاها

Thuban

آلفا اژدها

جبهه

پیشانی (شیر)

Algieba

گاما شیر

جبهه، اکلیل‌العقرب

پیشانی، تاج کژدم

Dschubba

دلتا کژدم

جدی

قوچ

Polaris

آلفا خرس کوچک

جناح ماکیان

بال (ماکیان)

Giennah

اپسیلون ماکیان

جناح‌الغراب الایمن

بال راست کلاغ

Gienah Gurab

گاما کلاغ

جنب

پهلو

Algenib

آلفا برساووش و گاما اسب بزرگ

جنب‌المسلسله

پهلوی برزنجیر

Mirach

بتا زن برزنجیر

جوزا

دوپیکر

Gianfar

لاندا اژدها

جَون

اسب سیاه

Alioth

اپسیلون خرس بزرگ

چو

نام دودمان ژو چین

Chow

بتا مار

حضار

آبادی

Hadar

بتا قنطورس

خباء، منقارالغراب

چادر، منقار کلاغ

Alchiba

آلفا کلاغ

خراتان

دنده‌های کوچک (شیر)

Chertan

تتا شیر

خر جنوبی

-

Asellus Australis

دلتا خرچنگ

خر دوم

-

Asellus Secundus

آیوتا گاوران

خر سوم

-

Asellus Tertius

کاپا گاوران

خر شمالی

-

Asellus Borealis

گاما خرچنگ

خر نخست

-

Asellus Priموs

تتا گاوران

خُرت

دنده کوچک (شیر)

Chertan

تتا شیر

خورشید

فروغ خور

Sun

 

دَبَران

پیرو (خوشه پروین)

Aldebaran

آلفا گاو

دکروکس

کوتاهشده دلتا کروکسیس

Decrux

 

دیهیم

تاج

Diadem

آلفا گیسو

ذبه

گرگ‌ها

Aldhibah

زتا اژدها

ذِراع‌الاَیمَن

بازوی راست

Alderamin

آلفا قیفاووس

ذنب قیطس

دُم نهنگ

Dheneb

اتا نهنگ

ذنب

دُنب

Aldhanab

گاما درنا

ذنب‌الجدی

دُنب بزغاله

دلتا بزغاله|Deneb Algedi

دلتا بزغاله

ذنب دلفین

دُنب دلفین

Deneb Dulfim

اپسیلون دلفین

ذنب شمالی قیطس

دنب شمالی نهنگ

Deneb Kaitos Schemali

آیوتا نهنگ

ذنب عقاب

دنب عقاب

Deneb el Okab

زتا عقاب

ذنب‌الاسد

دُنب شیر

Denebola

بتا شیر

ذنب‌الجدی

دنب قوچ

دلتا بزغاله|Scheddi

دلتا بزغاله

ذنب‌الدجاجه

دنب ماکیان (دُم مرغ)

Deneb

آلفا ماکیان

ذیخ

کفتار، گرگ

Edasich

آیوتا اژدها

رأس جنوبی اسد

سر جنوبی شیر

Ras Elased Australis

اپسیلون شیر

رأس شمالی اسد

سر شمالی شیر

Rasalas

مو شیر

رأس‌التنین

سر اژدها

اتاmin

گاما اژدها

رأس التوأم مقدم

پیکر پیشین

Castor

آلفا دوپیکر

رأس التوأم مؤخر

پیکر پسین

Pollux

بتا دوپیکر

رأس‌الحَمَل

سر بره

Hamal

آلفا بره

رأس‌التنین

سر اژدها

Eltanin

گاما اژدها

رأس‌الثعبان

سر اژدها

Rastaban

بتا اژدها

رأس‌الجاثی

سر زانوزده

Ras Algethi

آلفا زانوزده

رأس‌الحوّاء

سر مارافسای

Ras Alhague

آلفا مارافسای

رأس‌الغول

سر غول

Algol

بتا برساووش

رأس‌المثلث

سر سه‌گوش

Mothallah

آلفا سه‌سو

راعی

چوپان

Errai

گاما قیفاووس

راقص

رقصنده، چشمک‌زن

Alrakis و Arrakis

مو اژدها

رانا

غورباقه (در لاتین)

Rana

دلتا جوی

رجل قنطورس

پای قنطورس

Rigil Kentaurus

آلفا قنطورس

رجل قنطورس

 

Toliman

آلفا قنطورس

رجل‌الجبّار

پای شخص زورمند (پای شکارچی)

Rigel

بتا شکارچی

رجل‌العوی

پای (سگ) پارس‌کننده

Rijl al Awwa

مو دوشیزه

رشاء، عقده

طناب‌ها، گره

Alrischa

آلفا ماهی

رکبةذات‌الکرسی

زانوی خداوندگار اورنگ

Ruchbah

دلتا ذات‌الکرسی

رکبةالدجاجه

زانوی ماکیان

Ruchba

امگا 2 ماکیان

رکبةالرامی

زانوی کمانگیر

Rukbat

آلفا کمان

روتانو

واروخوانه نامVenator

Rotanev

بتا دلفین

روجینه

(از پارسی میانه)

Alnilam

اپسیلون شکارچی

زاویةالعوی

گوشه (سگ) پارس‌کننده

Zavijava

بتا دوشیزه

زاویه

گوشه

Zaniah

اتا دوشیزه

زُبانه

چنگک (خرچنگ)

Acubens

آلفا خرچنگ

زبانی جنوبی

-

Brachium

سیگما ترازو

زُبرةالاسد

کتف شیر

Chertan

تتا شیر

زبن جنوبی، کفه جنوبی

پنجه جنوبی (کژدم)، کفه جنوبی (ترازو)

Zubenelgenubi

آلفا ترازو

زبن شمالی، کفه شمالی

پنجه شمالی (کژدم)، کفه شمالی (ترازو)

Zuben-el-schemali or Zubeneschamali

بتا ترازو

زبن شمالی، کفه شمالی

پنجه شمالی (کژدم)، کفه شمالی (ترازو)

Zuben-el-schemali or Zubeneschamali

گاما کژدم
(در گذشته، اکنون بتا ترازو)

زبن‌العقرب

چنگ کژدم

Zuben-el-Akrab

گاما ترازو

زبن‌العقربی

چنگ کژدم

Zuben-el-Akribi

دلتا ترازو

زرِّ

-

Alzir

خی دوپیکر

زورق

قایق

Zaurak

گاما جوی

سابق

پیشین

Sabik

زتا مارافسای

سارین

 

Sarin

دلتا زانوزده

ساعد الفرس

بازوی اسب (بزرگ)

Scheat

بتا اسب بزرگ

ساعد ثانی

Sadatoni

زتا ارابه‌ران

 

ستاره قطبی

 

Polaris

آلفا خرس کوچک

ستاره قطبی جنوب

 

Polaris Australis

سیگما هشتک

ستاره کربن

-

La Superba

Y تازی‌ها

ستاره نارسنگ، راقص

سنگ لعل، رقصنده

Garnet Star

مو قیفاووس

سر آبمار

-

Head of Hydrus

آلفا آبمار

سرةالفَرَس

ناف اسب

Alpheratz

آلفا زن برزنجیر

سرگس

نامی سومری

Sargas

تتا کژدم

سرما (تطریز)

دنباله و رشته جامه

Syrma

آیوتا دوشیزه

سروش

-

Capella

آلفا ارابه‌ران

سریر، حوض

تختگاه (مرده)، آبگیر

Sarir, Al Haud

تتا خرس بزرگ

سعدالاخبیه

بخت خوش پناهگاه‌ها (شانس خیمه‌ها)

Sadachbia

گاما دلو

سعدالبهائم

بخت خوش چارپایان

Baham

تتا اسب بزرگ

سعدالبری

بخت خوش بیگناه

Sadalbari

مو اسب بزرگ

سعدالسعود

بالاترین بخت

Sadalsuud

بتا دلو

سعدالمطر

بخت خوش باران

Matar

اتا اسب بزرگ

سعدالملک

خوشبختی شاه

Sadalmelik

آلفا دلو

سعدالهمام

(شخص) خوش‌اندیشه

Homam

زتا اسب بزرگ

سعد ذابح

بخت ذبح‌کننده

بتا بزغاله|Dabih

بتا بزغاله

سگین

-

Segin

اپسیلون ذات‌الکرسی

سگینوس

 

Seginus

گاما گاوران

سلحفاة

لاک‌پشت (ساز چنگ را از لاک لاک‌پشت درست می‌کردند)

Sulafat

گاما شلیاق

سلم

 

Salm (Star)

تا اسب بزرگ

سماک اعزل

بی‌سلاح، بدون نیزه

Spica

آلفا دوشیزه

سماک رامح، نگهبان شمال

-

Arcturus

آلفا گاوران

سها

-

Alcor

80 خرس بزرگ

سهم

تیر

Sham

آلفا پیکان

سهیل

درخشنده

Canopus

آلفا شاه‌تخته

سهیل حضار

(ستاره) روشن زمین

زتا کشتی‌دم|Naos

زتا کشتی‌دم

سهیل حضیر

درخشنده زمین

سیگما کشتی‌دم|Hadir

سیگما کشتی‌دم

سهیل‌المحلف

(ستاره) شکوهمند سوگندخورنده

Regor

گاما بادبان

سهیل‌المحلف

(ستاره) شکوهمند سوگندخورنده

Suhail

لاندا بادبان

سوالوسین

واروخوانه نام Nicolaus

Sualocin

آلفا دلفین

سوبرا

-

Subra

امیکرون شیر

سیتولا

کوزه

Situla

کاپا دلو

سیف

شمشیر (شکارچی)

Saiph

کاپا شکارچی

شات (الشاة)

اشتر ماده

نو بزغاله|Alshat

نو بزغاله

شاهین

شاهین ترازو

Alschain

بتا عقاب

شاهین ترازو

-

Tarazet or Tarazed

گاما عقاب

شباهنگ

Sirius

آلفا سگ بزرگ

 

شعرای شامی

 

Procyon

آلفا سگ کوچک

شرطان

 

Sheratan

بتا بره

شگفت‌اختر، میرا

-

Mira

امیکرون نهنگ

شلیاق

 

Sheliak

بتا شلیاق

شوله

نیش

Shaula

لاندا کژدم

صادره

(شترمرغ) بازگردنده

Sadira, Epsilon Eridani

اپسیلون جوی

صافی

صاف و روشن

Alsafi

سیگما اژدها

صدر

سینه

Schedir or Schedar

آلفا ذات‌الکرسی

صدرالدجاجه

سینه ماکیان

Sadr

گاما ماکیان

ضفدع ثانی

غورباقه دوم

Diphda

بتا نهنگ

ضفدع ثانی، ذنب قیطس

غورباقه دوم، دنب نهنگ

Deneb Kaitos

بتا نهنگ

ضفیره

طُرّه (یال شیر)

Aldhafera یا Adhafera

زتا شیر

طاووس

 

Peacock

آلفا طاووس

طرف

نگاه (شیر)

Alterf

لاندا شیر

طَرفه (طرف)

چشم (بره)، نگاه (شیر)

Altarf

بتا خرچنگ

ظلیم

-

Cursa

بتا جوی

ظلیم

-

Acamar

تتا جوی

ظَهرالاسد

پشت شیر

Chertan

تتا شیر

ظَهر دب اکبر

پشت خرس بزرگ

Dubhe

آلفا خرس بزرگ

عتق

شانه (خوشه پروین)

Atik

امیکرون برساووش

عذاری

دوشیزگان

Adhara

اپسیلون سگ بزرگ

عُذره

دوشیزگی

Aludra

اتا سگ بزرگ

عقرب

کژدم

Arkab

بتا کمان

عقرب

کژدم

Acrab

بتا کژدم

عقرب

 

Graffias

بتا کژدم

عقرب پسین

-

Arkab Posterior

بتا 2 کمان

عقرب پیشین

-

Arkab Prior

بتا 1 کمان

عناق (الارض)

بچه‌های زمین

Almach

گاما زن برزنجیر

عناق‌الارض

کودک زمین

Alamak

گاما زن برزنجیر

عنقاء

سیمرغ

Ankaa

آلفا سیمرغ

عُنُق‌الحیه

گردن مار

Unuk or Unukalhai

آلفا مار

عوا

(سگ) پارس‌کننده

Minelava

دلتا دوشیزه

عوّاد

-

Alwaid

بتا اژدها

عوجةالنهر

پیچ رودخانه

Angetenar

تا2 جوی

عین

چشم (گاو)

Ain

اپسیلون گاو

عَیّوق

-

Capella

آلفا ارابه‌ران

غراب

کلاغ

Algorab

دلتا کلاغ

غره

لکه پیشانی اسب

Alkurah

خی قیفاووس

غُمیصاء

تیره‌چشم

Gomeisa

بتا سگ کوچک

فخذ

ران (خرس بزرگ)

Phad (یا Phecda, Phekda)

گاما خرس بزرگ

فخذ

ران (کبوتر)

Phact

آلفا کبوتر

فرد

تنهایان

Furud

زتا سگ بزرگ

فرقد

گوساله

Pherkad

گاما خرس کوچک

فرقه

گله

Alfirk

بتا قیفاووس

فقره شمالی، ثالثه شمالی

-

Dnoces

 

فکه

شکسته (حلقه شکسته ستارگان)

Alfecca Meridiana

آلفا تاج جنوبی

فم‌الحوت

دهان ماهی

Fomalhaut

آلفا پیscis Austrini

فم‌السمکه

پوز ماهی

Fum al Samakah

بتا ماهی

قائد

رهنما

Alkaid

اتا خرس بزرگ

قائد بنات النعش

راهنمای دختران تابوت

Benetnasch

اتا خرس بزرگ

قرتاب

یا سرگس (سومری است)

Girtab

کاپا کژدم

قطعةالفرس

پاره‌اسب

Kitآلفا

آلفا اسب کوچک

قفزةالاولی جنوبی

جهش اول جنوبی (آهو)

Alula Australis

خی خرس بزرگ

قفزةالاولی شمالی

جهش اول شمالی (آهو)

Alula Borealis

نو خرس بزرگ

قفزةالثالثه شمالی

سومین جهش (آهو)، شمالی

Talitha Borealis

آیوتا خرس بزرگ

قفزةالثالثه جنوبی

سومین جهش (آهو)، جنوبی

Talitha Australis, Al Kaprah

کاپا خرس بزرگ

قفزةالثانیه شمالی

دومین جهش (آهو)

Tania Borealis

لاندا خرس بزرگ

قفزه‌الثانیه جنوبی

جهش شمالی (آهو)

Tania Australis

نو خرس بزرگ

قلب عقرب

دل کژدم

Antares

آلفا کژدم

قلب‌الاسد

دل شیر

Regulus

آلفا شیر

قلب‌الفرد

دل تک‌مانده

آلفاrd

آلفا مار باریک

قنب‌الاسد

غلاف نَرّهٔ شیر

Denebola

بتا شیر

قوس جنوبی

کمان جنوبی

Kaus Australis

اپسیلون کمان

قوس شمالی

کمان شمالی

Kaus Borealis

لاندا کمان

قوس میانی

کمان میانی

Kaus Medius

دلتا کمان

قید

پوسته (تخم شترمرغ)

Keid

امیکرون2 جوی

کاس

کاسه

Alkes

آلفا پیاله

کاسترا

دژ جنگی

اپسیلون بزغاله|Kastra

اپسیلون بزغاله

کالوروپس

چوبدستی (چوپان)

Alkalurops

مو گاوران

کجام

از Caia، گرز (هرکول)

Kajam

امگا زانوزده

کعب ذی‌العِنان

قوزک ارابه‌ران

Hassaleh

آیوتا ارابه‌ران

کف‌الجذماء

دست شخص جُذامی

Kaffaljidhm

گاما نهنگ

کف‌الخضیب، (سنم‌الناقة)

دست حنابسته، (کوهان)

Caph

بتا ذات‌الکرسی

کلب‌الراعی

سگ چوپان

Al Kalb al Rai

رو2 قیفاووس

کلب‌الراعی

سگ چوپان

Cebalrai

بتا مارافسای

کوکب شمالی، انور فرقدان

ستاره شمالی، پرنورترین از دو گوساله

Kochab

بتا خرس کوچک

کَهت

(از پارسی میانه)

Mirach

بتا زن برزنجیر

کهت‌سر

(از پارسی میانه)

Sadachbia

گاما دلو

کهت‌میان

(از پارسی میانه)

Markab

آلفا اسب بزرگ و هاآر ۲۹۴۸

گاتریا

 

Gatria

گاما مثلث جنوبی

گاکروکس

ستاره گاما از صلیب (جنوبی)

Gacrux

گاما چلیپا

گرزدار

گرزدار

Kornephoros

بتا زانوزده

لسعه (اللسعة)

نیش (کژدم)

Lesath

اوپسیلون کژدم

مئزر

کمربند (خرس بزرگ)

Mizar

زتا خرس بزرگ

ماشاهه

(از پارسی میانه)

Minelava

دلتا دوشیزه

مایا

-

Maia

20 گاو

مبسوطه

(پای) بازشده (شیر)

Mebsuta

اپسیلون دوپیکر

مبسوطه (شوکة)

بازشده

Alsciaukat

31 سیاه‌گوش

مثرتم

قوچ فربه

Mesarthim

گاما بره

مُحلِفَین

دو سوگندخورنده

موliphein

گاما قنطورس، گاما سگ بزرگ

مَراق

آبگاه خرس بزرگ

Merak

بتا خرس بزرگ

مرزم

بانگ‌کننده، غرنده

Mirzam

بتا سگ بزرگ

مرفق‌الثریا

آرنج پروین

Mirfak

آلفا برساوش

مرفق‌الجاثی

آرنج زانوزده

Marfik

کاپا هرکول

مرفق‌الحوا

آرنج مارافسای

Marfik

لاندا مارافسای

مرفق ذات‌الکرسی

آرنج خداوند تخت

Marfak

تتا ذات‌الکرسی

مرکب‌الفرس

زین اسب (بزرگ)

Markab

آلفا اسب بزرگ و هاآر ۲۹۴۸

مروپ

 

Merope

23 گاو

مِعصَم برساوش

مچ دست برساوش

Misam

کاپا برساوش

مِعصَم جاثی

مُچ دست زانوزده

Maasym

لاندا زانوزده

مغرز

بیخ دم (خرس بزرگ)

Megrez

دلتا خرس بزرگ

مفردالرامح

-

موphrid (or موfrid)

اتا گاوران

مقبوضه

(پای) جمع‌شده (شیر)

Mekbuda

زتا دوپیکر

منخر

سوراخ بینی (نهنگ)

Menkar

آلفا نهنگ

منخر الشجاع

سوراخ بینی دلاور (مار باریک)

Minchir

سیگما مار باریک

منطقه

کمربند (باختری شکارچی)

Mintaka

دلتا شکارچی

منقار

منقار (کلاغ)

Minkar

اپسیلون کلاغ

منکب‌الجوزا

شانه شخص میانی

Betelgeuse

آلفا شکارچی

منقارالاسد

پوزه شیر

Al Minliar al Asad

کاپا شیر

منقارالدجاجه

منقار ماکیان

Albireo

بتا ماکیان

منکب

شانه

Menkab

آلفا نهنگ

منکب

شانه

Menkib

زتا برساووش

منکب ذی‌العنان

شانه افسارگیر

Menkalinan

بتا ارابه‌ران

منکب قنطورس

شانه سانتور

Menkent

تتا قنطورس

میان

(از پارسی میانه)

Chertan

تتا شیر

میاه‌پلاسید

آب آرام

Miaplacidus

بتا شاه‌تخته

میخگاه

(از پارسی میانه)

Polaris

آلفا خرس کوچک

میسان

درخشان

Meissa

لاندا شکارچی

نائرالفکه

درخشنده (حلقه) شکسته

Alphecca

آلفا کاسهٔ یتیمان

ناجذ

دندان عقل

Bellatrix

گاما شکارچی

ناشره

گاما بزغاله|Nashira

گاما بزغاله

 

ناوی

واروخوانه Ivan

Navi

اپسیلون ذات‌الکرسی

نخو

نخستین (از پارسی میانه)

Regulus

آلفا شیر

نسر طایر

کرکس پرنده

Altair

آلفا عقاب

نصل

پیکان (نوک تیر)

Nasl

گاما کمان

نطاق

کمربند (خاوری شکارچی)

Alnitak

زتا شکارچی

نطح

شاخ‌زنان

Elnath

بتا گاو

نظام

رشته (مروارید)

Alnilam

اپسیلون شکارچی

نهال

(شترهای) آشامنده

Nihal

بتا خرگوش

نسقان

دو نَسَق (روش یا رسته)

Nusakan

بتا کاسهٔ یتیمان

نونکی

-

Nunki

سیگما کمان

نیاط

شاهرگ‌ها(ی کژدم)

Alniyat

تا کژدم

نیرالسیف

نوک شمشیر (شکارچی)

Nair Al Saif

آیوتا شکارچی

وزن

سنگینی

Wazn

بتا کبوتر

وسط‌السماء

میانه آسمان

Wasat

دلتا دوپیکر

ونند

(از اوستایی)

Vega

آلفا شلیاق

وی

 

Wei

اپسیلون کژدم

ویندمیاتریکس

انگورچین

Vindemiatrix

اپسیلون دوشیزه

هَقعه

لکه سفید

Heka و Meissa

لاندا شکارچی

هَنعه، میسان

داغ (شتر)، درخشان

Alhena

گاما دوپیکر

ید پسین

دست پسین

Yed Posterior

اپسیلون مارافسای

ید پیشین

دست پیشین

Yed Prior

دلتا مارافسای

یدالجوزا

دست شخص میانی

Betelgeuse

آلفا شکارچی

یوغ

(از پارسی میانه)

بتا بزغاله|Dabih

بتا بزغاله

ییلدون

ستاره (از ترکی ییلدیز)

Yildun

دلتا خرس کوچک

ستارگان پُرنام

نام رایج

نام‌های دیگر

نگهبان شمال

سماک رامح، رائح، صیاح، راعی الشاء، عرقوب الاسد، طاردةالبرد، درک الاسد، بقار، حارس الشمال

دبران

هادی‌النجم، تالی‌النجم، تابع‌النجم، فجذح،، فَنیق (شتر نر)، مخدج، عین‌الثورف سائق‌الثریا، لسان‌البحر، الطیرف تبع، طیر، توبیع، عقدالثریا، سدویس، قلائص یا قلاص (شتران ماده).

شباهنگ

شعرای یمانی، ستاره کاروان‌کُش، وَراهَنگ، شب‌کش، تیر و تیشتر، شعری العبور

شعرای شامی

شِعرای غمیصاء، غمیصاء، رمیصاء، غموص

ظهرالاسد

میان، زبرةالاسد، خرت، خراتان

منکب‌الفرس

فَرغ مقدم، فرغ نخستین، فرغ پیشین، کهت‌میان، کوکب شمالی، مرکب الفرس، عرقوه برین

بطن‌الحوت

کهت، جنب المسلسله

سعدالسعود

منکب ساکب الماء الایسر، بُنزه

جدی

میخگاه، وتر عاشر، وسط‌السماء

سعدالملک

ماهیگیر

سعدالاخبیه

کهت‌سر

نظام

روجینه

بزبان

عیوق، سروش

پیکر پسین

رأس التوأم المؤخر، انورالتوأمین، رأس التوأم غربی

سماک اعزل

اِسپور

اِبط‌الجوزا

منکب الجوزا، یدالجوزا

قلب‌الاسد

نخو

ذنب‌الاسد

قنب الاسد، ابدم

منابع

  • List_of_stars_by_constellation
  • Science Fair Project Encyclopedia، بازدید: مه ۲۰۱۱.
  • The Astronomical Almanac (2000).
  • Roy L. Bishop, ed., The Observer's Almanac 1991, The Royal Astronomical Society of Canada.
  • Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, Vols. 1, 2, 3 (Dover Pubns, 1978).
  • نام ستارگان در پارسی میانه از: بهار، مهرداد: پژوهشی در اساطیر ایران (پاره نخست و دویم)، تهران، نشر آگه، چاپ سوم ١٣٧٨، صص۵۸-۶۶.

 

[ شنبه ۱٤ دی ۱۳٩٢ ] [ ٧:۱٩ ‎ق.ظ ] [ حسین ملاصادقی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

دبیر زبان و ادبیات فارسی شهر تهران و دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
موضوعات وب
صفحات اختصاصی
RSS Feed