ادبی-فرهنگی-مذهبی
ادبی-فرهنگی-مذهبی 
قالب وبلاگ
نويسندگان

 

زبان و ادبیات فارسی سال چهارم  - مجموعه سوالات درس به درس زبان و ادبیات فارسی سال چهارم

 

درس اول : درآمدی بر تحمیدیه / نی‌نام

1- «نفیر» ؛ یعنی ... : فریاد و زاری

2- «اشتیاق» به چه معنی است؟  میل قلب به دیدار محبوب

3- «نعت» ؛ یعنی ... : ستایش

املا

4- در عبارت «ادئیه‌ی دینی و مناجات‌های ائمه‌ی اطهار با حمد الهی آغاز می‌شود» کدام واژه غلط نوشته شده است؟ ادعیّه

تاریخ ادبیات

5- منظومه‌ی «شیرین و فرهاد» اثر کیست؟ وحشی بافقی

6- نمونه‌ی عالی تحمیدیه پیش‌تر از همه در کدام کتاب است؟ شاهنامه‌ی فردوسی

7- «نی‌نامه» چند بیت از دفتر اول مثنوی است؟ هجده بیت

آرایه‌های ادبی

8- بیت «هرکسی کاو دور ماند از اصل خویش / باز جوید روزگار وصل خویش» چه آرایه‌هایی دارد؟ تلمیح، جناس

9- مصراع «همچو نی زهری و تریاقی که دید؟» کدام آرایه را دارد؟ متناقض نما

10- «آتش» در مصراع «هرکه این آتش ندارد، نیست باد» چه آرایه‌ای را پدید آورده است؟ استعاره از گرمی و شور عشق

درک مطلب و دانستنی‌های درس

11- مولانا در مثنوی، انسان آگاه را به چه چیزی تشبیه کرده است؟ نی‌ و چنگ

12- چه چیزی در نی آواز پدید می‌آورد؟ کشش انسان آگاه به‌سوی پروردگار

13- «دامن از خاک برچیدن» کنایه از چیست؟ دل بریدن از دنیا

14- «سینه خواهم شرحه شرحه از فراق» ؛ یعنی ... : شنونده‌ای دردمند می‌خواهم

15- در مصراع «جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم» بدحالان؛یعنی...: آن‌ها که سیر و سلوکشان به‌سوی حق کند است.

16- منظور از «ماه» در این مصراع چیست؟ «هرکه جز ماهی، ز آبش سیر شد...» : عاشق

17- بیت«من به‌ هرجمعیّتی نالان‌شدم / جفت‌ بدحالان‌ و خوش‌حالان ‌شدم» بیانگر کدام ویژگی «نی» است؟ سازگار بودن

درس دوم : مناجات / نیایش

لغت :

1- «دنائت» ؛ یعنی ... : پستی

2- «ملاهی» جمع ... است به معنی ... : ملهی، آلات لهو

3- «تیه» ؛ یعنی ... : بیابان

4- «مظالم» ؛ یعنی ... : محل دادخواهی

5- «مناعت» ؛ یعنی ... : بلندنظری

6- «پای‌بطلان برعنوان حق‌گذارم»؛ یعنی... :حق‌وحقیقت‌را باطل‌کنم.

7- «ارحم‌الراحمین» ؛ یعنی ... : مهربان‌ترین بخشایندگان

املا:

8- کدام واژه‌ها املای نادرست دارند؟

«بیقوله، جهل و ذلال، خفت و مزلّت» : بیغوله، ضلال، مذلّت

تاریخ ادبیات :

9- مترجم کتاب «صحیفه‌ی سجادیه» کیست؟ جواد فاضل

10- «سنایی غزنوی» در کدام قرن می‌زیست؟ قرن ششم

آرایه‌های ادبی :

11- «تیه گمراهی و ضلالت» کدام آرایه را دارد؟ تشبیه

12- مصراع «حسن تو به دست خویش بیدارم کرد» کدام آرایه را دارد؟ تشخیص

13- «لب و دندان سنایی همه توحید تو گوید» لب و دندان «مجاز» است از ... : سخن ، کل وجود

14- بیت «نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی / نتوان شبه تو جستن که تو در وهم نیایی» کدام آرایه را دارد؟ ترصیع

درک مطلب و دانستنی‌های درس :

15- «مگر» در مصراع «مگر از آتش دوزخ بودش روی رهایی» ؛ یعنی ...: امید است

16- «همه درگاه تو جویم / همه از فضل تو پویم» ؛ یعنی ... : تنها در پی فضل و بخشش تو هستم.

17- «همه بیشی تو بکاهی، همه کمّی تو فزایی» ؛ یعنی ... : همه ی کم و زیاد شدن‌ها به دست توست.

درس سوم : درآمدی بر ادبیات حماسی

لغت

1- «حماسه» در لغت به معنای ... : دلاوری و شجاعت

2- «ابداع» ؛ یعنی ... : آفرینش

3- «مدون» در «داستان‌های‌شفاهی مدون» ؛ یعنی ... : جمع‌آوری شده

املاء

4- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟

(حوضه‌ی‌عاطفی،شاهنامه‌های‌منثور،اصطلاح‌حماسه) : حوزه‌ی‌عاطفی

تاریخ ادبیات

5- حماسه‌ی«گیل گمش» از کدام نوع حماسه است؟ طبیعی و ملی

6- «ایلیاد و ادیسه» اثر کدام شاعر باستانی است؟ هومر یونانی

7- زمینه‌های‌اصلی‌حماسه‌رانام‌ببرید؟داستانی،قهرمانی،ملی،خرق‌عادت

درک مطلب و دانستنی‌های ادبی

8- فایده‌ی اصلی تقسیم‌بندی آثار ادبی براساس محتوا و حوزه‌ی عاطفی این است که ... : به خوبی می‌توان علل ضعف یا نیرویافتن یکی از انواع را در دوره‌ای خاص بررسی کرد.

9- تقسیم‌بندی منتقدان اروپایی از آثار ادبی براساس ...... بوده است. : محتوا و حوزه‌ی عاطفی

10- در ادبیات ملل اسلامی تقسیم‌بندی آثار ادبی براساس ...... بوده است. : شکل و قالب

11- آثار ادبی از دیدگاه محتوا و بار عاطفی به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ چهار دسته ، حماسی، غنایی، تعلیمی، نمایشی

12- در ادبیات گذشته‌ی سرزمین ما، کدام نوع ادبی رواج و رونق چندانی نداشته است؟ ادبیات نمایشی

13- «انه اید» سروده‌ی ویرژیل شاعر روم باستان از کدام نوع حماسه است؟ حماسه‌ی مصنوع

14- اصلی‌ترین زمینه‌ی حماسه چیست؟ داستانی بودن

15- نام قهرمان ملی در «بهشت گم‌شده‌ی میلتون» چیست؟ آدم

16- وجود سیمرغ، دیو سپید، عمر هزارساله‌ی زال ... بیانگر کدام زمینه‌ی حماسه است؟ خرق عادت

17- «خرق عادت» ؛ یعنی ... : حوادثی که با منطق و تجربه‌ی علمی سازگاری ندارد.

18- «ظفرنامه‌ی حمدالله مستوفی و شهنشاه نامه‌ی ملک‌الشعرای صبا» چه نوع حماسه‌ای هستند؟ مصنوع

19- اثر «آزاد سرو سیستانی» چه نام دارد؟ اخبار رستم

20- دوعامل‌جدایی‌ناپذیر منظومه‌های‌حماسی را نام‌ببرید؟وزن‌وآهنگ

درس چهارم : کاوه‌ی دادخواه

لغت

1- «در اساطیر باستان، چهره‌ی انقلابی کاوه‌ی آهنگر بی‌نظیر است.» اساطیر ؛ یعنی ... : افسانه‌ها، جمع اسطوره

2- «خوالیگر» ؛ یعنی ... : آشپز، طباخ

3- «زخم درای» کدام معنی را دارد؟ ضربه‌ی پتک

املاء

4- در جمله‌ی «بعضی از معاصران، درباره‌ی داستان ضحّاک تعمّل کرده‌اند.» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ تأمّل

تاریخ ادبیات

5- کتاب «چشمه‌ی روشن» اثر کیست؟ دکتر غلامحسین یوسفی

6- نام پدر «فریدون چه بود؟ آبتین

آرایه‌های ادبی

7- «سر از بند ضحّاک بیرون کند» چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه، سرپیچی و نافرمانی کند.

8- مصراع «همه‌سوی دوزخ نهادید روی» چه‌آرایه‌ای دارد؟ جناس، سوی، روی

9- در مصراع «ز دیوارها خشت و از بام سنگ» چه آرایه‌ی ادبی را می‌یابید؟ ایهام تناسب، خشت، نیزه‌ی کوچک و توده‌ی فشرده شده از گل که در معنی دوم با سنگ تناسب دارد.

درک مطلب و دانستنی‌های درس

10- منظور از «بی‌بها چرم آهنگران» چیست؟ درفش کاویانی

11- «قیام کاوه» با کدام نهضت عدالت‌خواهانه قابل مقایسه است؟ انقلاب فرانسه

12- «ضحّاک» در اوستا چگونه موجودی است؟ سه پوزه‌ی سه سر شش چشم

13- «شماریت با من بباید گرفت» ؛ یعنی ... : باید به من حساب پس بدهی.

14- در اساطیر ایران، مار مظهری است از ... : اهریمن

15- «بدرید و بسپرد محضر به پای» ؛ یعنی : ... : استشهاد نامه‌ را پاره کرد و زیر پا انداخت

16- «براندیشیدن» در مصراع «نه هرگز براندیشم از پادشا» به چه معنی است؟ ترسیدن

 

درس ششم : درآمدی بر ادبیات غنایی

لغت

1- «غِنا» ؛ یعنی ... : نغمه،‌ سرود و آواز خوش

2- «توسنی» ؛ یعنی ... : سرکشی و عصیان

3- معادل «غِنا» در زبان‌های اروپایی چه واژه‌ای است؟ لیریک

املاء

4- کدام واژه در عبارت «عرفان و اصطلاحات صوفیه با پیش‌گامی سنایی به حوضه‌ی غزل راه می‌یابد.» نادرست است؟ حوزه‌ی

تاریخ ادبیات

5- شروع شعر عاشقانه‌ی فارسی چه قرنی است؟ قرن چهارم

6- «رابعه‌ی قزداری» شاعر چه قرنی است؟ قرن چهارم

7- در شعر غنایی شاعر چه چیزی را موضوع کار خود قرار می‌دهد؟‌خویشتن خویش را

8- وسیع‌ترین افق معنوی و عاطفی در شعر فارسی متعلق به کدام نوع شعر است؟ شعر غنایی

9- در شعر حافظه، مسائل اجتماعی چگونه مطرح شده است؟ براساس «من» گسترده و اجتماعی شاعر

آرایه‌های ادبی

10- مصراع «زهر باید خورد و انگارید قند» چه آرایه‌ای دارد؟ تضاد

درک مطلب و دانستنی‌های ادبی

11- داستان‌های عاشقانه در ادب فارسی را با کدام نوع ادبی در ادب اروپا برابر دانسته‌اند؟ شعر نمایشی

12- منظومه‌های منطق‌الطیر و مثنوی مولانا با چه بیانی نوشته شده است؟ تمثیلی

13- پس از مشروطه «من» شاعر ... : اجتماعی‌تر و مردمی‌تر شده است.

14- اشعار غنایی معمولاً در چند شکل ظاهر می‌شوند؟ سه شکل بلند، متوسط، کوتاه

15- معروف‌ترین شاعران «حبسیّه‌سرا» چه کسانی هستند؟ مسعود سعد، خاقانی، فرخی یزدی

16- «سمک عیّار» تألیف کیست؟ فرامرزبن خداداد ارّجانی

17- نام دیگر کتاب «راحة الارواح» چیست و نویسنده‌ی آن کیست؟ بختیار نامه، دقایقی مروزی

18- بیت «در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم / سرزنش‌ها گر کند خار مغیلان غم مخور» با کدام بیت ارتباط معنایی دارد؟ عشق را خواهی که تا پایان بری / بس که بپسندید باید ناپسند

درس هفتم : من این همه نیستم / حدی‌خوان

لغت

1- «زندیق» در عبارت «این پیر زندیق آمد.» یعنی ... : ملحد، دهری، بی‌دین

2- «غیرت» ؛ یعنی ... : حمیّت، ناموس‌پرستی

3- «دارضیف» ؛ یعنی ... : مهمان‌خانه

 املاء

4- در عبارت «سیاهی دیدم مقلول و مسلسل، من او را به ضیاء خود فرستادم.» چند غلط املایی دارد؟ دو (مغلول، ضیاع)

تاریخ ادبیات

5- کتاب «کشف‌المحجوب» اثر کیست؟ علی بن عثمان جلّابی هجویری

6- نثر «کشف‌المحجوب» چگونه است و موضوع کتاب درباره‌ی چیست؟ نثر کتاب روان و سلیس است (نثر مرسل) و موضوع کتاب در تصوف است.

7- درجمله‌ی «یکی‌آواز داد ... » یکی چه نوع کلمه‌ای است؟ ضمیر مبهم

8- «را» در جمله‌ی «شیخ گفت مر مرید را» چه نوع کلمه‌ای است؟ حرف اضافه

9- جمله‌ی «این مرید را گفت : آن صندوق بیار.» چند فعل گذرا به مفعول دارد؟ دو «گفت، بیار»

10- کلمه‌ی مشخص شده چه نوع کلمه‌ای است؟ «این خصومت چرا برانگیختی؟» قید

درک مطلب

11- «من این‌همه نیستم» ؛ یعنی... : من‌شایسته‌ی این چیزها نیستم

12- معنی‌جمله‌ی«درزه‌هایی‌بیرون‌گرفت.»چیست؟بسته‌هایی‌بیرون‌آورد

13- منظور از «شیخ الحرمین» چیست؟ شیخ مکه و مدینه

14- «این غلام را در کار من کن» : یعنی ... : این غلام را به خاطر من آزاد کن.

15- «این غلام است حادی» ؛ یعنی ... : این غلامی است که آواز و سرود می‌خواند.

16- مفهوم عبارت «به حیّی از احیای عرب فراز رسیدم» چیست؟ به قبیله‌ای از قبایل عرب نزدیک شدم.

17- معنی عبارت «تو را بر همه‌ی چیزها حکم است» چیست؟ دستور تو بدون چون و چرا پذیرفته است.

18- «مرا اکرام ضعیف را امیر بیامد تا با من موافقت کند.» ؛ یعنی ... : دستور تو بدون چون و چرا پذیرفته است.

19- واژه‌ی معادل «زنبیل باف» چیست؟ خوّاص

20- «رضی‌الله عنه» چه نوع جمله‌ای است؟ معترضه‌ی دعایی

درس هشتم : مناظره‌ی خسرو با فرهاد

لغت

1- «تندیسگر» ؛ یعنی ... : مجسمه‌ساز

2- «مناظره» به چه معنی است؟ گفت و گو کردن

3- «عاجز» ؛ یعنی ... : ناتوان

املاء

4- املای درست واژه‌های «آفاغ، تَبع، آسوده‌گی» چگونه است؟ آفاق، طبع، آسودگی

تاریخ ادبیات

5- مبتکر فن مناظره در ادب فارسی کیست؟ اسدی توسی

6- استادانه‌ترین مناظره‌های معاصر از کیست؟ پروین اعتصامی

آرایه‌های ادبی

10- مصراع «بگفت انده خرند و جان فروشند» چه آرایه‌ای دارد؟ تضاد

11- قافیه‌های بیت «بگفتا دل زمهرش کی کنی پاک؟ / بگفت آن گه که باشم خفته در خاک» چه آرایه‌ای را پدید آورده است؟ جناس

12- اگر در مصراع «بگفت از جان شیرینم فزون است» شیرین به دومعنا قابل‌درک باشد، از چه آرایه‌ای استفاده‌شده است؟ ایهام

درک مطلب و دانستنی‌های درس

13- داستان‌خسرو وشیرین نظامی‌را چه ‌کسانی ‌تقلید کرده‌اند؟ امیرخسرو دهلوی، وحشی ‌بافقی، عرفی‌شیرازی، وصاف شیرازی هاتفی

14- «دار ملک آشنایی» ؛ یعنی ... : سرزمین عشق

15- مصراع «بگفت آشفته از مه دور بهتر» به کدام باور پیشینیان اشاره دارد؟ گذشتگان بر این باور بوده‌اند که دیوانه چون در ماه نگاه کند،‌ دیوانه‌تر می‌شود.

16- در مصراع «بگفت از گردن این وام افکنم زود» منظور از این «وام» چیست؟ سر

17- «بگفتا گر به سر یا بیش خشنود» : یعنی ... : او گفت اگر با هدیه گرفتن سر تو خشنود شود.

18- منظور از «جان» در مصراع «بگفت از جان صبوری چون توان کرد» کیست؟ معشوق

19- در بیت «به یاران گفت کز خاکی و آبی / ندیدم کس بدین حاضرجوابی» منظوراز «آبی و خاکی» چیست؟ موجودات جهان

20- «فرهاد» در این مناظره نمونه‌ی چگونه انسانی است؟ انسان پاک باز و خاکسار

درس نهم :  اکسیر عشق

لغت

21- «تعلّقات» ؛ یعنی ... : دل‌بستگی‌ها

22- «اکسیر» به چه معنی است؟ هر چیز مفید و کم‌یاب، جوهری که ماهیت اجسام را تغییر دهد و کامل سازد.

املاء

23- کدام کلمه در مصراع «همه بلبلان بمردند و نماند جز قرابی» نادرست نوشته شده است؟ غرابی

تاریخ ادبیات

24- «سعدی» شاعر کدام قرن است؟ قرن هفتم

25- بیت «از در درآمدی و من از خود به در شدم / گویی کز این جهان به جهان دگر شدم» بیت نخست یک شعر ده‌بیتی است، قالب این شعر چیست؟ غزل

آرابه‌های ادبی

26- «اکسیرعشق» و «کمند نظر» چه آرایه‌ای دارند؟ تشبیه

27- در مصراع «عجب است اگر نگردد که بگردد آسیابی» واژه‌ی نگردد چه آرایه‌ای دارد؟ ایهام

28- مصراع «گوشم به راه، تا که خبر می‌دهد ز دوست» چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه، گوش به راه بودن،‌انتظار کشیدن

درک مطلب و دانستنی‌های درس

29- «سر آن ندارد» ؛ یعنی ... : قصد ندارد

30- «برآمدن» در مصراع «دل من نه مرد آن است که با غمش برآید» به چه معنی است؟ مقابله کردن

31- مصراع «مهرم به جان رسید و به عیّوق برشدم» ؛ یعنی ... : به مدد گرمای عشق تو به والاترین مرتبه رسیدم.

32- بیت «او را خود التفات نبودی به صید من / من خویشتن اسیر کمندنظر شدم» بیانگر کدام‌امر درباره‌ی عاشق و معشوق است؟

33- بیت «با صد هزار جلوه برون آمدی که من / با صدهزار دیده تماشا کنم تورا» با کدام بیت غزل «اکسیر عشق» ارتباط معنایی دارد؟ تا رفتنش ببینم و گفتنش بشنوم / از پای تا به سر همه سمع و بصر شدم .

34- «ا زخود به در شدن» ؛ یعنی ... بی‌خود شدن

 

11- «ساقی» در اصطلاح عرفان کدام معنی را دارد؟ واسطه‌ی فیض الهی است.

درس یازدهم : اشارت صبح / مجنون و...

لغت

1- «دستگاه» ؛ یعنی ... : قدرت، ثروت، شوکت، دولت

2- «با» در مصراع «برق با شوقم، شراری بیش نیست» کدام معنی را دارد؟ در برابر ، در مقایسه با

3- «ناوک» ؛ یعنی ... :‌نوعی تیر کوچک

4- در مصراع «دل مجنون ز شکّر خنده، خون است» واژه‌ی مشخص شده به چه معنی است؟ خنده‌ی شیرین

املاء

5- املای کدام کلمات نادرست است؟ «آریت ، محیط، آشفتگی پریشان و قوی» : عاریت، آشفتگی، پریشان و غوی

6- در مصراع «به هر جزئی ز حسن او قسوری است» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ قصوری

تاریخ ادبیات

7- کدام شاعر را می‌توان «نماینده‌ی تمام عیار اسلوب هندی» به شمار آورد؟ عبدالقادر بیدل دهلوی

8- کدام سبک شعری است که «به خیال‌بندی و نازک‌اندیشی و به کاربردن‌مضمون‌های بدیع و شگفت‌آفرین» مشهور است؟ سبک‌ هندی

9- «بیدل‌دهلوی» شاعر کدام‌قرن محسوب‌می‌شود؟ یازده‌و دوازده

درک مطلب و دانستنی‌های درس

 

12- بیت «اگر در دیده‌ی مجنون نشینی / به غیر از خوبی لیلی نبینی» ؛ یعنی ... : از دریچه‌ی چشم مجنون اگر همه‌چیز را نگاه کنی جز خوبی لیلی چیزی نخواهی دید.

13- در مصراع «کاین گلستان خنده‌واری بیش نیست» خنده‌وار بودن گلستان ؛ یعنی ... : گذران بودن عمر و جهان

14- منظور از «ماومن» در مصراع «ما و من آیینه‌داری بیش نیست» چیست؟ وجودهای عاریتی و عارضی

درس دوازدهم : سپیده‌ی آشنا / قلب مادر

لغت

1- «تهجّد» ؛ یعنی ... : شب‌زنده‌داری

2- «می‌خواستند حضیضی بیابند.» حضیض؛ یعنی ... : نشیب، پستی

3- «رعب‌آور» در عبارت «سکوتی رعب‌آور همه‌جا را فراگرفته بود.» کدام معنی را دارد؟ ترسناک

4- «چندشناک» ؛ یعنی ... : نفرت‌انگیز

املاء

5- عبارت «دیشب پس از امضای تومار عشق و فداکاری به نیایش فرو رفتند.» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ طومار

6- املای چندواژه نادرست است؟ «موهش،پرغوغا، ‌صُخره،‌ مظهر»: دو واژه ( موحش، سُخره)

تاریخ ادبیات

7- کتاب «ادبیات و تعهد در اسلام» اثر کیست؟ محمدرضا حکیمی

8- عمده نوشته‌های «محمدرضا حکیمی» در چه زمینه‌ای است؟ زمینه‌ی مسائل دینی و اعتقادی

آرایه‌های ادبی

9- عبارت «ماه این مشعل آسمانی هر شب به کردار روزانه‌ی انسان‌ها خیره‌خیره می‌نگرد.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص

10- «مشبه‌به» عبارت «ستارگان مانند چراغ نیم‌مرده‌ی شبانان بودند.» کدام است؟ چراغ نیم‌مرده

11- بیت «داد معشوقه به عاشق پیغام / که کند مادر تو با من جنگ» نخستین بیت یک شعر است، «قالب» شعر چیست؟ قطعه

درک مطلب و دانستنی‌های درس

12- شعر «قلب مادر» از چه زبانی ترجمه شده است؟ زبان آلمانی

13- منظور از «دیشب و امشب» در عبارت «دیشب تاریخ بشریت چنین شهیدانی نداشت و امشب آنان درگذرگاهش خفته‌اند» چیست؟ دیشب : شب عاشورا، امشب : شب شام غریبان .

14- «همه، تالیان قرآن و سحرکوشان در عبادت، یعنی ... بودند.» همگی تلاوت کنندگان قرآن و شب‌زنده‌داران برای عبادت بودند.

15- «چهره‌پرچین‌کردن» ؛ یعنی ... : اخم کردن

16- عبارت «شاعری است با زبانی چالاک و بیانی گرم و زنده و پوینده» وصف کدام شاعر است؟ ایرج میرزا

درس سیزدهم : کیش مهر / رنج بی‌حساب

لغت

1- «خضاب» ؛ ‌یعنی ... : گلگونه، آن چه سر و صورت و پوست را بدان رنگ کنند. حنا.

2- «بهل» درمصراع«بهلِ گر بگیرندبیکارها» کدام معنی را دارد؟بگذار

3- «بادبام»درمصراع«درد پرده‌ی‌غنچه را بادبام»؛یعنی ... : بادبامدادی

4- در مصراع «مهین مهرورزان که آزاده‌اند ...» کلمه‌ی مشخص شده به چه معنی است؟ بزرگ، بزرگ‌ترین

املاء

5- املای کدام ترکیب نادرست است؟ «غرق بطالت، گفتار ناثواب، غم‌هجران» : گفتار ناصواب

تاریخ ادبیات

6- تفسیر ارزشمند«المیزان»، اثر کیست؟ علامه سیدمحمدحسین طباطبایی

7- کتاب «چهل حدیث» اثر کیست؟ امام‌خمینی

آرایه‌های ادبی

8- مصراع «پیاپی بکشن جام و سر گرم باش» چه آرایه‌ای دارد؟ ایهام، سرگرم باش دو معنا دارد : مشغول باش، گرم و پرنشاط باش.

9- «شاباش» در مصراع «بهاران که شاباش ریز سپهر» استعاره از چیست؟ باران

10- مصراع «برقصد به صدناز گلنازها» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص

درک مطلب و دانستنی‌های درس

11- منظور شاعر از «دل افگارها» در بیت «به شادی و آسایش و خواب و خور / ندارند کاری دل افگارها» کیست؟ عاشقان، دل‌سوختگان طریق عشق

12- در مصراع «کشد رخت، سبزه به هامون و دشت» رخت کشیدن ؛ یعنی ... : رفتن

13- «بکش جام در بزم می‌خوارها» ؛ یعنی ... : در مجلس عاشقان و عارفان، شراب عشق الهی را بنوش.

14- پیام بیت «به اندوه آینده خود را مباز / که آینده خوابی است چون پارها» چیست؟ حال را غنیمت بدان.

15- «بهل گر بگیرند بیکارها» ؛ یعنی ... : بگذار بی‌خبران خرده بگیرند.

16- بیت «با صبا در چمن لاله سحر می‌گفتم / که شهیدان که‌اند این همه خونین کفنان؟» با کدام بیت درس ارتباط معنایی دارد؟ به خون خود آغشته و رفته‌اند / چه گل‌های رنگین به جوبارها

17- در بیت «پرستش به مستی است در کیش مهر / برون‌اند زین جرگه، هشیارها» شاعر کمال پرستش را در چه می‌داند؟ مستی

 

 

درس چهاردهم : رباعی و دوبیتی دیروز و امروز

لغت

1- «نشتر» ؛ یعنی ... : آلتی تیز و برنده، رگ‌زن

2- «فردا» در مصراع «چو فردا نامه‌خوانان نامه خوانند... » کدام معنی را دارد؟ روز قیامت

3- «رُستن» ؛ یعنی ... : روییدن

4- «آیو» در مصراع «مکن کاری که بر پا سنگت آیو» به چه معنی است؟ آید

تاریخ ادبیات

5- «رباعی» چگونه شعری است؟ از چهار مصراع تشکیل شده است و وزن «لاحول ولا قوة الا بالله» را دارد.

6- تفاوت «رباعی» و «دوبیتی» در چیست؟ رباعی با هجای بلند آغاز می‌شود، اما دوبیتی با هجای کوتاه و دیگر این که دوبیتی به زبان محلی است.

7- معروف‌ترین‌شاعری‌که رباعی‌سروده‌است،کیست؟ خیام نیشابوری

8- دوبیتی‌های کدام‌شاعر معروف و مشهور است؟ باباطاهر همدانی

آرایه‌های ادبی

9- کدام ترکیب «تشبیه» است؟ «رگ روح، شبنم عشق. شاخسار بوستان» : شبنم عشق

10- مصراع «از شبنم عشق خاک آدم گل شد» چه آرایه‌ای دارد؟ تلمیح، تشبیه، مراعات نظیر

11- درمصراع«کویرم، دستم‌از هرچیزخالی‌است»کدام‌واژه «تشخیص» دارد؟ کویر

درک مطلب

12- شاعر در مصراع «بس فتنه و شور در جهان حاصل شد» به چه امری اشاره می‌کند؟ جهان به جنبش و حرکت درآمد. (بعد از آفرینش است).

13- بیت «چوفردا نامه‌خوانان نامه خوانند / تو را از نامه‌خواندن ننگت آیو» ؛ یعنی ... : روزقیامت که به اعمال‌بندگان رسیدگی‌می‌کنند، تو از کارنامه‌ی اعمال خود شرمگین خواهی بود.

14- معنی مصراع «پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی» چیست؟ دقت کن که از روی بی‌اعتنایی و خواری پای خود را به سر سبزه‌ها نگذاری

15- منظور شاعر از «لاله‌ی پرپر» در بیت «بیا گم کرده‌ی دیرین خود را / سراغ از لاله‌ی پرپر بگیریم» کیست؟ شهید

16- در مصراع «بیا ای دل از این جا پر بگیریم ...» منظور از «این‌جا» چیست؟ این جهان

درس پانزدهم : ادبیات تعلیمی / پرورده‌کوبی

لغت

1- «ژاژخایان» ؛ یعنی ... : بیهوده‌گویان.

2- «زبان درکشیدن» در مصراع «زبان درکش ای مرد بسیاردان» کدام معنی را دارد؟ سکوت کردن

3- در مصراع «چراگوید آن چیز در خفیه، مرد» واژه‌ی مشخص شده به چه معنی است؟ مخفیانه

4- «شهربند» ؛ یعنی ... : زندانی

املاء

5- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «انحطاط جوامع ـ خلاقیت و ابتکار ـ مرهله‌ی ابتدایی» : مرحله‌ی ابتدایی

تاریخ ادبیات

6- «نصاب الصبیان» اثر کیست و موضوع آن چیست؟ ابونصر فراهی، تعلیم لغت

7- موضوع کدام کتاب در صرف و نحو عربی است؟ الفیه‌ی ابن مالک

8- اثر «حاج ملاهادی سبزواری» در فلسفه و الهیات چه نام دارد؟ منظومه

9- کتاب‌های«سرودزندگی‌ومنظومه‌ی‌فن‌شعر» اثر کیست؟ لانگفلو، بوالو

10- در ادبیات ملل چند نوع شعر تعلیمی یافت می‌شود؟ دو نوع

آرایه‌های ادبی

11- مصراع «اگر پای در دامن آری چو کوه» چه آرایه‌ای را دارد؟ کنایه

12- کدام واژه در مصراع «که بیند که شمع از زبان سوخته است» مجاز است؟ زبان

13- در بیت «صد انداختی تیر و هر صد خطاست/ اگر هوشمندی یک انداز و راست» کدام دو واژه «تضاد» دارند؟ خطا، راست

درک مطلب و دانستنی‌های درس

14- «سرت ز آسمان در کشوه» ؛ یعنی ... : مقام بلندی می‌یابی

15- مصراع «که فردا قلم نیست بر بی‌زبان» ؛ یعنی ... : روز قیامت بی‌زبان و لال از نظر گفتار بازخواست نمی‌شود.

16- ضرب المثل «گز نکرده پاره کردن» کدام مصراع را به‌خاطر می‌آورد ؟ نشاید بریدن نینداخته

17- «ده مرده گوی» ؛ یعنی ... : کسی که به اندازه‌ی ده مرد سخن می‌گوید.

درس شانزدهم : مست و هوشیار ... / ذکر حسین‌بن منصور

لغت

1- جور» ؛ یعنی ... : دورافتاده

2- در عبارت «دستار و درّاعه درپوشید و به مدرسه رفت.» درّاعه؛ یعنی ... : جبه

3- «لباس و پوشش خاصّ هر صنف» چه نام دارد؟ زیّ

4- معنی «صفدر» در عبارت «آن شجاع صفدر صدیق...» چیست؟ دلیر، کسی که صف لشگر را می‌درد.

املاء

5- در عبارت «هم در غایت سوز و اشتیاق بود و هم در شدّت لهب فراغ» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ فراق

6- عبارت «در زیّ اهل سلاح و شرع و سنّت بود. الفاظی مشکل در حقایق و اصرار و معارف داشت» چند غلط املایی دارد؟ دو (صلاح، اسرار)

تاریخ ادبیات

7- «مولوی‌نامه» اثر کیست؟ جلال‌الدین همایی

8- تنها اثر منثور «عطارنیشابوری» چه نام دارد؟ تذکرة‌الاولیاء

آرایه‌های ادبی

9- «گل» در مصراع «ای گل، به دست مال هوس پیشگان مرو» چه آرایه‌ای را به‌خود آورده است؟ استعاره

10- کدام واژه‌ها در مصراع «آن آبرو چو جوی بود رنج و غصه سنگ» مشبه‌به است؟ جوی، سنگ

11- کدام ترکیب «تشبیه است؟ «چاه مذلت، جیب قناعت، چرخ کج‌مدار» چاه مذلت

درک مطلب و دانستنی‌های درس

12- منظور از «اهل صوت» در عبارت «آن روز که من سر چوب پاره سرخ کنم تو جامه‌ی اهل صورت پوشی.» چه کسانی هستند؟ متشرعان

13- «او سخن اهل زمانه را هیچ وزن ننهادی.» ؛ یعنی ... : به حرف و سخن مردم توجهی نمی‌کرد.

14- «دست بر نهادن» ؛ یعنی ... : دعا کردن

15- مصراع «گفت آگه نیستی کز سر در افتادت کلاه» جز معنای ظاهری، بیانگر چیست؟ تعادل نداشتن مست را بیان می‌کند.

16- شاعر در مصراع «گفت دیناری بده پنهان و خود را وارهان» به کدام پدیده‌ی اجتماعی اشاره دارد؟ رشوه‌گیری

درس هفدهم : درآمدی بر توصیف / گویی بط سفید

لغت

1- «چوک» در مصراع «چوک ز شاخ درخت، خویشتن آویخته» کدام معنی را دارد؟ شباویز، مرغ حق

2- «نحل» ؛ یعنی ... : زنبور عسل

3- در مصراع «برگل تر عندلیب، گنج فریدون زده است» گنج فریدون به چه معناست؟ سرود و نغمه

4- «غالیه» ؛ یعنی ... : مواد خوشبو با رنگ سیاه و مرکب از مشک و عنبر و کافور و...

املاء

5- در مصراع «بیخته مشک سیاه، ریخته درّ سمین» کدام واژه نادرست نوشته شده است؟ ثمین

تاریخ ادبیات

6- از برجسته‌ترین نویسندگان مکتب «ناتورالیسم» چه کسی را می‌توان نام برد؟ امیل زولا

7- بدیع‌ترین توصیفات مجالس بزم در آثار کدام شاعر آمده است؟ نظامی گنجه‌ای

آرایه‌های ادبی

8- اگر شاعر به «عناصر بی‌جان طبیعت، پرندگان، گل‌ها و دیگر موجودات احساس و صفت بشری ببخشد» از چه آرایه‌ای استفاده کرده است؟ تشخیص (جان‌بخشی)

9- در مصراع «گویی بطّ سفید، جامه به صابون زده است» جامه استعاره از چیست؟ پرهای بطّ

10- در بیت «در دهن لاله باد، ریخته و بیخته / بیخته مشک سیاه و ریخته درّ ثمین» مشک سیاه و درّ ثمین استعاره از چیست؟ سیاهی گل لاله، باران

درک مطلب و دانستنی‌های درس

11- «سرو و سماطی کشید، بر دو لب جویبار» ؛ یعنی ... : سرو دو طرف جویبار صف کشیده است.

12- مفهوم مصراع «برگل تر عندلیب، گنج فریدون زده است» چیست؟ بلبل بر شاخه‌ی‌پرطراوت گل‌سرخ، نغمه‌خوانی می‌کند.

13- منظور شاعر از «لؤلؤ تر» در مصراع «وز سم اسب سیاه، لؤلؤ تر ریخته» چیست؟ قطره‌های باران

14- ادبیات توصیفی ایران چند دسته‌اند؟ نام ببرید. سه دسته /توصیفات تخیلی، توصیفات نمادین، توصیفات واقعی

15- «توصیفات نمادین» بر چه اصلی استوارند؟ تشبیه و مقایسه

16- شعر «گویی‌بطّ سفید ...» چه‌نوع توصیفی است؟ توصیف تخیلی

درس هجدهم : دماوندیه

لغت

1- «شیر سپهر» در مصراع « با شیر سپهر بسته پیمان» به چه معنی‌است؟ آفتاب (به اعتبار آن که در برج اسد است).

2- «هرّا» ؛ یعنی ... : آواز مهیب

3- در مصراع «از سربکش آن سپید معجر» معجر ؛ یعنی ... : روبند

4- «گرزه» ؛ یعنی ... : مار بزرگ سمی

املاء

5- مصراع «بخروش چو شرذه شیر ارقند» چند غلط املایی دارد؟‌(دو شرزه، ارغند)

تاریخ ادبیات

6- شهرت شاعری «محمدتقی ملک‌الشعرای بهار» به چیست؟ سرودن قصیده‌های فخیم و استوار

7- دماوندیّه‌ی دوم با تأثیرپذیری از چه چیزهایی سروده شده است؟ هرج و مرج قلمی و اجتماعی و هتّاکی در مطبوعات آزار وطن‌خواهان در آن سال‌ها

آرایه‌های ادبی

8- در بیت «تا درد و ورم فرو نشیند / کافور بر آن ضماد کردند» واژه‌های مشخص شده چه آرایه‌ای دارند؟ استعاره

9- «اورند» در مصراع «بنشین به یکی کبود اورند» مجاز از چیست؟ فرّ و شکوه

10- «مشبه» درمصراع «تو مشت درشت روزگاری» چیست؟ دماوند

11- درمصراع «از سیم به سر یکی کله خود» سیم استعاره از چیست؟ برف

درک مطلب و دانستنی‌های درس

12- شاعر در بیت «با شیر سپهر بسته پیمان / با اختر سعد کرده پیوند» به کدام صفت دماوند اشاره دارد؟ بلندی

13- بیت «بر ژرف‌ دهانت سخت‌بندی/ بربسته سپهر دیو پرفند» به کدام رفتار اجتماعی نادرست در زمان شاعر اشاره دارد؟ نبودن آزادی بیان

14- منظور شاعر از بیت «من بند دهانت برگشایم / ور بگشایند بندم از بند» چیست؟ به تو آزادی بیان می‌دهم.

15- «سیاه بخت فرزند» در بیت «ای مادر سرسپید، بشنو/ این پند سیاه بخت فرزند» کیست؟ شاعر

16- در بیت «زین بی‌خردان سفله بستان / داد دل مردم خردمند» بی‌خردان سفله چه کسانی هستند؟ ستمگران حاکم

17- «دیو پرفند» ؛ یعنی ... : دیو و شیطان پرمکر و حیله

درس نوزدهم : توصیف کویمات ... / شب کویر

لغت

1- واژه‌های مشخص شده در عبارت کدام معنی را دارند؟

«درپاژه‌ی آن مشرعه‌ای است که به پنج نایژه آب بیرون می‌آید.» : پاشویه، جای نوشیدن آب، لوله

2- «دولاب» ؛ یعنی ... : چرخ آب‌کشی

3- «حصین» ؛ یعنی ... : استوار و محکم

4- در عبارت «عرّاده‌ها بر سر دیوار نهاده ...» عرّاده‌ها کدام معنی را دارد؟ وسیله‌ای‌کوچک‌تر از منجنیق برای پرتاب کردن سنگ

املاء

5- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟ «میعادگاه انسان، نزهتگه ارواح، جولانگاه حول» : جولانگاه هول

تاریخ ادبیات

6- «کویر» اثر کیست؟ دکتر علی شریعتی

7- مهم‌ترین اثر «ناصرخسروقبادیانی» چه نام دارد؟ سفرنامه

آرایه‌های ادبی

8- مصابیح آسمان در عبارت «شب‌ها روشن است به قطره‌های درشت و تابناک باران ستاره؛ مصابیح آسمان!» استعاره از چیست؟ ستارگان

9- مشبه‌به در عبارت کدام است؟ «آن عالم پرشگفتی و راز سرایی سرد و بی‌روح شد.» سرایی سرد

10- «آسمان فریبی آبی رنگ شد» چه آرایه‌ای را دارد؟ حس‌آمیزی

درک مطلب و دانستنی‌های درس

11- «مبلغی بر باروی‌شهر برود.» ؛ یعنی ... : مقداری بر دیوار دور شهر بالا رود.

12- «سه‌جانب او با آب‌دریاست» ؛ یعنی ... : سه طرف آن را آب گرفته است.

13- «کنده» معادل است با ... : خندق

14- «فاضل بر زمین می‌گذرد» ؛ یعنی ... : باقی‌مانده آب جاری می‌شود و می‌رود.

15- «باجگاهی است آن‌جا ...» ؛ یعنی ... : آن‌جا محل‌اخذ عوارض‌است.

16- با توجه به درس، منظور از «پرنده شاعر» چیست؟ خیال

17- باتوجه‌به عبارت«ناله‌های گریه‌آلود آن امام راستین را می‌شنوم...» . منظور از «امام راستین» کیست؟ امام علی (ع)

درس بیستم : اور ازان

لغت

1- «عواید» ؛ جمع مکسّر ... است . عایده

2- «توفال سقف» ؛ یعنی ... : تخته‌های باریک و نازک سقف

3- «نان بستن» ؛ یعنی ... : نان پختن

4- «نوعی دامن گشاد و برچین و کوتاه که در قدیم زنان روی شلوار می‌پوشیدند.» چه نام داشت؟ شلیته

املاء

5- کدام واژه‌ها در عبارت «زن‌هاشان به خوشه‌چینی و در یوزه‌گی یک ماهی اطراق می‌کنند.» نادرست نوشته شده است؟ دریوزگی، اتراق

تاریخ ادبیات

6- «اورازان» ازکدام نوع نوشته‌های«جلال آل احمد» است؟ تک‌نگاری

آرابه‌های ادبی

7- درعبارت«اما در امام‌زاده‌ای که اهالی‌ده،معصوم زاده‌اش می‌نامند...» «ش» چه نقشی دارد؟ مفعول

8- عبارت «میانشان شکرآب است» چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه (رابطه‌ی خوبی ندارند).

9- در عبارت «گوش من غرق شنیدن صدای شیرین تو شده است.» چه آرایه‌ای می‌یابید؟ حس‌آمیزی

10- عبارت «اخترشب از کنار کوهساران سرخم می‌کند تا صدای تو را بشنود.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشخیص

درک مطلب

11- «زود به پیری نشسته» ؛ یعنی ... : دچار پیری زودرس شده

12- «خیلی زود رنج‌اند» ؛ یعنی ... : زود ناراحت می‌شوند.

13- «اخت‌بودن» درعبارت «ارزن هم زودتر به دست می‌آید و هم با سرما بیش‌تر اخت است.» ؛ یعنی ... : سازگار بودن

14- عبارت «تابوت مانندی است که آن را با انواع شال‌ها و آیینه‌ها می‌آرایند و مردم به عنوان نماد تابوت امام‌حسین (ع) به حرکت در می‌آورند.» معادل با چیست؟ نخل

15- اهالی ده «اورازان» را چگونه معنی می‌کنند؟ آب ریزان

16- منظور شاعر از «یک گوش واحد است که این هر دو صدا را می‌شوند.» کیست؟ خداوند

 درس بیست و یکم : درآمدی بر ... / چندکایت

لغت

 

4- «تبتّل» ؛ یعنی ... : از جهان بریدن

املاء

5- در عبارت «چقزی و سعوه ای نیز بر روی آب می‌رود. ذقن و مگس نیز در هوا می‌پرد.» چند غلط املایی وجود دارد؟ سه (چغزی/صعوه/زغن)

تاریخ ادبیات

6- کتاب «اسرارالتوحید» اثر کیست؟ و درباره‌ی چه کسی است؟ محمدمنوّر، شیخ ابوسعید ابوالخیر

7- کتاب «المنقذ من الضلال» اعتراف گونه‌ای ماندنی و با ارزش است از ... : امام محمدغزالی

8- از نمونه‌های برجسته‌ی جهانی حسب حال می‌توان کتاب ... را از دکتر طه حسین نام برد. الایام

درک مطلب و دانستنی‌های درس

9- «سبق سلام را می‌ستود» ؛ یعنی ... : پیش‌دستی کردن در سلام گفتن را ستایش می‌کرد.

10- «تو راکبی و او مرکوب» ؛ یعنی ... : تو سوار هستی و او وسیله‌ی سواری توست.

11- نثر «دکتر زرین‌کوب» از کدام نوع نثر است؟ تحقیقی، هنری

12- معنی کنایی «از کروه در رفتن» چیست؟ از حال عادی خارج‌شدن، عصبانی شدن

13- «کتاب پلّه‌پلّه تا ملاقات خدا» اثر کیست و شرح حال کدام عارف است؟دکتر زرین‌کوب، مولوی

14- عبارت «بی‌خویشتن نشسته بود، خواجه‌وار و پای بگرد کوه» وصف چگونه فردی است؟ گستاخ و مغرور

15- «شیخ با کسی خلقی بکرد.» ؛ یعنی ... : شیخ با کسی شوخی و مزاح کرد.

16- «شیخ بوعبدالله بشکست و با خویش رسید.» کدام معنی را دارد؟ شیخ بوعبدالله خوار و خفیف شد و به خود آمد.

17- «این سرای باز کنیم» ؛ یعنی ... : این خانه را خراب کنیم.

درس بیست و دوم : روزها / افسانه‌ی عاشقی

لغت

1- «بادیه» ؛ یعنی ... : بیابان

2- «قصیر جثّه» ؛ یعنی ... : کوتاه‌قامت

3- «بارقه» کدام معنی را دارد؟ برق زننده

4- واژه‌ی«متمکّن» در عبارت «از نظر مالی هیچ مشکلی نداشت و در نوع خود متمکّن به شمار می‌رفت.» ؛ یعنی ... : ثروتمند و پول‌دار

املاء

5- کدام واژه دراین عبارت نادرست نوشته شده است؟ «هر عصب و فکر به منبع بی‌شاعبه‌ی ایمان وصل بود.» بی‌شائبه

6- کدام ترکیب‌ها غلط املایی دارند؟ «شیر آغوذ، فوق طاقت، صافی صّحار»آغوز، سحّار

تاریخ ادبیات

7- کدام اثر را دکتر اسلامی ندوشن ننوشته است؟ «صفیرسیمرغ، آزادی مجسمه، با کاروان حلّه» با کاروان حلّه

8- مثنوی «هفت اورنگ» اثر کیست؟ جامی

9- «خمسة‌المتحیّرین» اثر کیست و به یادگار چه کسی نوشته شده است؟ امیرعلی شیرنوایی، جامی

آرایه‌های ادبی

10- در عبارت «تکیه می‌دادیم و سعدی می‌خواندیم.» کدام واژه مجاز است؟ سعید (کلیات سعدی)

11- «سراچه‌ی ذهنم آماس می‌کرد.» چه آرایه‌ای دارد؟

12- جمله‌ی «برای من قصه‌های شیرینی می‌گفت.» کدام آرایه را دارد؟ حس‌آمیزی

درک مطلب و دانستنی‌های درس

13- «نمی‌دانست کجا ریشه بدواند» ؛ یعنی ...

14- عبارت «احدی نتوانسته مانند سعدی حرف بزند، در عین حال نظیر حرف‌زدن او را هر روز می‌شنویم» اشاره به کدام صفت شعر سعدی دارد؟ سهل ممتنع بودن

15- مصراع دوم بیت «آرند که واعظی سخنور / بر مجلس وعظ، سایه گستر» ؛ یعنی ... : حضار را تحت تأثیر داده بود.

16- «لکه دویدن» ؛ یعنی ... : تندرفتن و دویدن

درس بیست و سوم : میرزا رضا کلهر

لغت

1- «نوکری که عنان اسب را می‌گیرد و پیشاپیش پیاده می رود.» معنی کدام واژه است؟ جلودار

2- «فاق قلم را خیلی کم و کوتاه باز می‌کرد.» فاق‌ ؛ یعنی ... : شکاف نوک قلم

3- «چای دیشلمه» ؛ یعنی ... : چای قند پهلو

4- «استنکاف‌کردن» ؛ یعنی ... : سرباز زدن

املاء

5- املای کدام ترکیب نادرست است؟ «خانه‌ی سنگلج، پیچیده‌گی چشم، خط نستعلیق» : پیچیدگی

تاریخ ادبیات

6- کتاب «شرح زندگی من» اثر کیست؟ عبدالله مستوفی

7- کدام اثر از «عبدالله مستوفی» نیست؟ «ابطال الباطل، محاکمه‌ی انسان و حیوان، بامداد اسلام». بامداد اسلام اثری است از دکتر زرین‌کوب

آرایه‌های ادبی

8- عبارت «این خط را از درویش هم بهتر و بامزه تر می‌نوشت.» چه آرایه‌ای دارد؟ حس‌آمیزی

درک مطلب و دانستنی‌های درس

9- «متوسّل شدن» ؛ یعنی ... : وسیله قرار دادن

10- منظور از «مشق» در جمله‌ی «از صبح مجلس مشق دایر می‌شد.» چیست؟ خط

11- «خلق‌وخوی میرزا دستش‌بود.»؛ یعنی...: براخلاق‌میرزا تسلط‌ داشت.

12- «گوش‌هایش سنگین بود.» کدام معنی را دارد؟ کر بود.

13- «سرهم رفته» ؛ یعنی ... : جمعاً ، روی هم

14- «یک قلم کلمه را تمام می‌کرد.» ؛ یعنی ... : بدون برداشتن قلم از روی کاغذ کلمه را می‌نوشت.

15- «تجدید قط» ؛ یعنی ... : بریدن مجدد سر قلم

16- «یک کاسه» در جمله‌ی «تمام صفحه یک کاسه سیاه می‌شد.» به چه معنی است؟ سراسر، یک پارچه

17- «نفسه ‌زدن» ؛ یعنی ... : تند نفس کشیدن

درس بیست و چهارم : درآمدی بر ...

لغت

1- کلمه‌ی مشخص شده در عبارت «غم و ضجرتی سخت بزرگ بر دست من یافت». کدام معنی را دارد؟ اندوه، ملال

2- «برنشستن» در جمله‌ی «باری وقت برنشستن نیست.» به چه معنی است؟ سوار شدن

3- «سوگندان مغلّظ» ؛ یعنی ... : قسم‌های محکم و استوار

4- «الحاح» ؛ یعنی ... : اصرار و پافشاری

املاء

5- عبارت «عقل از من ذایل شد و تیلسان از من جدا گشت. افشین را سخت ناخوش و حول آید در چنین وقت.» چند غلط املایی دارد؟ سه (زایل، طیلسان، هول)

تاریخ ادبیات

6- «سیاست‌نامه» اثر کیست و موضوع آن چیست؟ خواجه نظام‌الملک توسی ، فنون مملکت‌داری

7- «جامع‌التمثیل» اثر کیست؟ حبله رودی

8- کلمات مناسب برای جاهای خالی عبارت کدام است؟ مشروطیت، اروپایی

درک مطلب و دانستنی‌های درس

9- در عبارت «دلم گواهی می‌داد که کاری افتاده است.» معنای جمله‌ی آخر چیست؟ حادثه‌ای بزرگ پیش آمده است.

10- «دست و روی بشستم و قرار نبود» قرار نبود ؛ یعنی ... : آرام نداشتم.

11- «اگر راه باشد بفرماید ...» ؛ یعنی ... اگر اجازه باشد بگوید.

12- «چند اثر نمود.» ؛ یعنی ... : چند کار نمایان

13- «دست من بگرفته است» ؛ یعنی ... : با من پیمان بسته است.

14- «عقل از من زایل شد» چه معنی می‌دهد؟ عقل من ناپدید شد و از بین رفت.

15- «بودلف را خطری بکنم ...» به چه معنی است؟ برای بودلف کار بزرگی انجام دهم.

16- «حدیث من گذشت.» ؛ یعنی ... : سخن من تمام شد.

درس بیست و پنجم : قصه‌ی عینکم / آخرین درس

لغت

1- واژه‌ی مشخص شده در جمله ی «درخانه هم بی‌دشت نبودم.» کدام معنی را دارد؟ نصیب و قسمت

2- «برّ و برّ» ؛ یعنی ... : خیره

3- «جلّی» ؛ یعنی ... : آشکار و روشن

4- «معمّر» در عبارت ›یکی از مردان معمّر دهکده،‌کتاب را گشوده بود.» به چه معنی است؟ مسن و سال‌خورده

املاء

5- کدام واژه در عبارت نادرست نوشته شده است؟ «نهالی چند که وی در باغ قرص کرده‌بود ...» غرس

6- کدام ترکیب غلط املایی دارد؟‌«لباس ژنده، ابهت و شکوه، صدای محیب» : صدای مهیب

تاریخ ادبیات

7- کتاب «قصه‌های دوشنبه» اثر کیست؟ آلفونس دوده

8- کتاب«شلوارهای‌وصله‌دار» را چه کسی نوشته است؟ رسول پرویزی

آرایه‌های ادبی

9- «سرخویش گرفتن» چه آرایه‌ای دارد؟ کنایه

10- درجمله‌ی«حالا کلاس‌سخت درخنده فرورفته» کلاس ... است. مجاز

11- جمله‌ی «برگ درختان مثل سربازان تیرخورده تک‌تک می‌افتادند.» چه آرایه‌ای دارد؟ تشبیه

درک مطلب و دانستنی‌های درس

12- «فرنگی مآب» ؛‌ یعنی ... : به‌شیوه‌ی اروپایی

13- «خیلی به‌خودش ور می‌رفت.» به چه معنی است؟ خودش را خیلی می‌آراست

14- «این مطلب را داشته باشید.» کدام معنی را دارد؟ این مطلب را فراموش نکنید.

15- «بور شدن» کنایه است از ... : خجالت زده شدن

16- معنی‌کنایی«درپوستم نمی‌گنجیدم»چیست؟بیش‌از اندازه‌شاد بودم.

17- «باریک بین شدن» ؛ یعنی ... : به جزئیات دقّت کردن.

18- «من قِلا کردم» به چه معنی است؟ من شیطنت کردم.

19- «قوز بالاقوز بودن» ؛ یعنی ... : دردی بر دردها اضافه شده.

20- «دل به دریا زدن» کدام معنی را دارد؟ جرئت کردن

 درس بیست و ششم : ترجمه

لغت

1- «تنجیم» ؛ یعنی ... : ستاره‌شناسی

2- «فلاحت» ؛ یعنی ... کشاورزی

3- «تحریف» ؛ به کدام معنی آمده است؟ دگرگون کردن

4- «قراین» ؛ یعنی ... : نشانه‌ها

درک مطلب و دانستنی‌های درس

5- اولین ترجمه‌ها به زبان فارسی، از چه زبانی بود؟ سانسکریت

6- «نوبخت اهوازی» از مترجمان کدام دوره است؟ دوره‌ی اسلامی

7- مردمانی که هم‌زبان نیستند، برای ارتباط با یکدیگر از چه ابزاری استفاده می‌کنند؟ ترجمه

8- «ترجمه‌ی‌ تفسیر طبری»در چه ‌زمانی ‌به ‌فارسی‌ برگردانده ‌شد؟ سامانیان

9- ترجمه‌ی«کلیله‌ودمنه» به همت چه کسی انجام شد؟ نصرالله منشی

10- ترجمه از زبان‌های اروپایی به ویژه فرانسه از چه زمانی آغاز شد؟ تأسیس دارالفنون

11- ابتدا چه نوع کتاب‌هایی ترجمه شد؟ کتاب‌های درسی

12- کتاب «سه تفنگ‌دار» اثر کیست؟ الکساندر دوما

13- چرا شعر اروپایی نتوانست معیارهای خود را بر شعر فارسی تحمیل کند؟ به دلیل پشتوانه‌ی نیرومند شهر کهن فارسی

14- مطلوب‌ترین شکل ترجمه چیست؟ آن‌است که هیچ شکلی از صورت و معنی از میان نرود.

15- «زبان مبدأ» یعنی چه؟ زبانی که از آن ترجمه می‌شود.

16- اساسی‌ترین شرط ترجمه‌ی خوب چیست؟ حفظ سبک مؤلف

17- نام دیگر ترجمه‌ی ارتباطی چیست؟ آزاد یا روان

18- ترجمه‌ای که از زبان مبدأ و دنیای نویسنده فاصله نمی‌گیرد، چه نام دارد؟ ترجمه‌ی تحت‌اللفظی

19- در دوره‌ی اسلامی،‌آثار معتبر علمی و فلسفی کدام کشور ترجمه شد؟ یونان

20- ترجمه‌ی «اتلّلوی شکسپیر» را چه کسی انجام داد؟ ناصرالملک

درس بیست و هفتم : جهاد / هجرت و...

لغت

1- «شمشیر آخته» ؛ یعنی ... : شمشیر برکشیده

2- در عبارت «از اندوه بیرون نیایید که آماج تیر بلائید.» آماج کدام معنی را دارد؟ نشانه، هدف

3- «معرکه» در جمله‌ی «هنوز بیست سال نداشتم که پا در معرکه گذاشتم.» به چه معناست؟ میدان جنگ

4- «کلمات قصار» ؛ یعنی ... : سخنان کوتاه و پندآموز

املاء

5- عبارت «پیاپی جرئه‌ی اندوه به کامم می‌ریزد و با نافرمانی و فروگزاری جانبم، کارها را به هم در می‌آمیزد.» چند غلط املایی دارد؟ سه (جرعه، فروگذر، می‌آمیزید)

تاریخ ادبیات

6- کتاب‌های «فاوست، اگمونت» اثر کیست؟ گوته

7- کتاب «نهج‌البلاغه» را چه کسی گردآوری کرده است؟ سیدرضی

8- «گوته» به کدام شاعر فارسی زبان دل‌بستگی داشته است؟ حافظ

9- «بهارستان» اثر کیست؟ جامی

درک مطلب و دانستنی‌های درس

10- «زشت بادید.» ؛ یعنی ... : زشتی نصیبتان باد.

11- «نکوشیدند» در عبارت «با مردمی در آستانه‌ی خانه‌شان نکوشیدند» کدام معنی را دارد؟ نجنگیدند.

12- «کار را به هم در می‌آمیزید.» ؛ یعنی ... : موجب پریشانی امور می‌شوید.

13- منظور از «کسانی که در پناه اسلام‌اند.» چه کسانی هستند؟ پیروان سایر ادیان

14- در عبارت «شب شعله‌اش پرده دری می‌کند.» پرده‌دری کردن ؛ یعنی ... : افشاگری کردن

15- منظور از «آب خضر» در عبارت «آب خضر جوانت کند.» چیست؟ آب زندگانی

16- «هنگامه‌ای دید.» ؛ یعنی ... : شلوغی‌ای دید.

17- «دنیای تصنّعی» ؛ یعنی ... : دنیای ساختگی

درس بیست و هشتم : درآمدی بر ادبیات معاصر

لغت

1- «تراویدن» ؛ یعنی ... : چکیدن

2- «عبث» ؛‌ یعنی ... : بیهوده

3- «شب‌تاب» ؛ یعنی ... : آن چه در شب بدرخشد.

4- «خلیدن» ؛ یعنی ... : مجروح کردن

تاریخ ادبیات

5- نخستین شعر «نیما» که از نظرگاه تخیل و وزن آرایی و قافیه‌بندی با شعر گذشتگان متفاوت بود،‌ چه نام دارد؟ ققنوس

6- معروف‌ترین چهره‌های شعری پس از «نیما» چه کسانی هستند؟ مهدی اخوان ثالث، سهراب سپهری

7- «نیما» با سرون کدام قطعه آغازگر تحولی بزرگ در شعر فارسی شد؟ افسانه

آرایه‌های ادبی

8- «نگران با من استاده سحر» کدام آرایه‌ی ادبی را دارد؟ تشخیص

9- شعر«در جگر لیکن خاری / از ره این سفر می‌شکند» کدام آرایه را دارد؟ کنایه

درک مطلب و دانستنی‌های درس

10- «ادبیات معاصر» شامل چه دوره‌ای می‌شود؟ از امضای فرمان مشروطیت تا به امروز

11- عوامل عمده‌ی تحولات ادبی در جامعه‌ی ایران به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ پنج دسته

12- «تکلّف و تصنّع» درنوشته ؛ یعنی ... : دشوارنویسی

13- «واژه‌های مترادف» ؛ یعنی ... : کلمات هم‌معنی

14- شهرت نوشته‌های «دهخدا» در این دوره به چیست؟ طنز و لطیفه‌های انتقادی

15- منظور از«در ودیواربه‌هم‌ریخته»درشعر«در ودیوار به‌هم‌ریخته‌شان/ بر سرم می‌شکند» چیست؟ بی‌سر و سامانی و آشفتگی

16- در شعر «در جگر لیکن خاری / از ره این سفرم می‌شکند» منظور از «سفر» چیست؟ سیر آرزوها و خواسته‌ها در ذهن شاعر

17- در شعر «غم این خفته‌ی چند / خواب در چشم ترم می‌شکند»، «خفته‌ی چند» چه کسانی هستند؟ مردم غفلت زده

درس بیست و نهم : خوان هشتم

لغت

1- «سورت» ؛ یعنی ... : تندی، تیزی، شدت اثر

2- «منتشا» ؛ یعنی ... : چوب‌دستی عصا مانند

3- «ابزار سنجش یا محک» هم‌معنی با چه واژه‌ای است؟ عیار

4- «همگنان» ؛ یعنی ... : هم‌نوعان

تاریخ ادبیات

5- مهم‌ترین شاخصه‌های شعری «اخوان ثالث» به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ سه دسته

6- کتاب «بدعت‌ها و بدایع نیما یوشیج» اثر کیست؟ مهدی اخوان ثالث

7- «اخوان» در کدام کتاب به کل تازه‌ای از بیان در شعر حماسی واجتماعی دست یافت؟ زمستان

8- اوج شکوفایی شعری «اخوان» کدام کتاب است؟ آخر شاهنامه

آرایه‌های ادبی

9- «چوب دستی منتشا مانند در دستش» چه آرایه‌ای دارد؟ تشبیه

10- در شعر «قهوه‌خانه گرم و روشن بود، هم چون شرم ...» چند رکن از ارکان تشبیه ذکر شده است؟ چهار رکن

11- «خون گرم» در شعر «همگنان را خون گرمی بود.» چه آرایه‌ای را به‌وجود آورده است؟ کنایه

12- «صدای گرم» چه آرایه‌ای دارد؟ حس‌آمیزی

درک مطلب و دانستنی‌های درس

13- «همگنان را خون گرمی بود.» ؛ یعنی ... : حاضران مهربان بودند.

14- «این عیار مهر و کین مرد و نامرد است» ؛ یعنی : این داستان که می‌گویم وسیله‌ی سنجش مرد از نامرد است.

15- منظور از «کلید گنج مروارید» چیست؟ لبخند

16- «تهمتن گرد سجستانی» ؛‌ یعنی ... : رستم پهلوان سیستانی

درس سی‌ام : صدای پای آب / شکوفه‌ی اشک

لغت

1- «زَهره» ؛ یعنی ... : جرئت

2- «عقده» ؛ یعنی ... : گره

3- «اسب زرد رنگ» با چه واژه‌ای هم‌معنی است؟ سمند

4- «گزیر» ؛ یعنی ... : چاره

املاء

5- املای کدام کلمه نادرست است؟ «برجان‌های ما جز الطاف و مرهمت خود منگار.» مرحمت

تاریخ ادبیات

6- «مجموعه‌ی رسایل فارسی» اثر کیست؟ خواجه عبدالله انصاری

7- «دری به‌خانه‌ی‌خورشید» اثرکدام شاعرمعاصر است؟سلمان‌هراتی

8- نخستین مجموعه شعر نیمایی سهراب سپهری چه نام دارد؟ مرگ رنگ

آرایه‌های ادبی

9- مصراع «لای این شب‌بوها، پای آن کاج بلند...» چه آرایه‌ای دارد؟ تضاد

10- درشعر «جانمازم چشمه، مهرم نور» نور، نماد چیست؟ پرتو ایزدی

11- در مصراع «دشت سجاده‌من» کدام واژه «مجاز» است؟ دشت

درک مطلب و دانستنی‌های درس

12- منظور شاعر از «سنگ از پشت نمازم پیداست.» ؛ یعنی ... : خلوص نیّت دارم.

13- «عصرمعراج‌پولاد واصطکاک‌فلزات»کنایه از چیست؟ عصر ماشین

14- منظور از «آب» در شعر «صدای پای آب» کیست؟ رمز خود شاعر است.

15- «آسمان را بنشانیم میان دو هجای هستی»؛ یعنی ... : حال را غنیمت بدانیم.

16- منظور از «گل نیلوفر و قرن» چیست؟ علم و عرفان

17- «ریه را از ابدیت پروخالی بکنیم» ؛ یعنی ... : خود را به ابدیت پیوند دهیم.

 

[ چهارشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳٩۳ ] [ ۱:٢٢ ‎ق.ظ ] [ حسین ملاصادقی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

دبیر زبان و ادبیات فارسی شهر تهران و دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
موضوعات وب
صفحات اختصاصی
RSS Feed