ادبی-فرهنگی-مذهبی
ادبی-فرهنگی-مذهبی 
قالب وبلاگ
نويسندگان

ادبیات فارسی - نمونه سوالات استاندارد درک مطلب ادبیات سال اول ودوم وسوم متوسطه عمومی واختصاصی

پایه اول- درس دوم – رزم رستم و سهراب (1)

ابیات زیر را بخوانید وبه پرسش های خواسته شده پاسخ دهید.

ورایدون که آید زاختر پسر                 ببندش به بازو نشان پدر

مگر کان دلاور گو سال خورد             شود کشته بر دست این شیرمرد

ازآن پس بسازید سهراب را                ببندید یک شب براوخواب را

زکف بفکن این گرزوشمشیرکین           بزن جنگ و بیداد رابرزمین

1- دربیت اول با توجه به آوردن کلمه ی "اختر" به کدام عقیده ی پیشینیان اشاره دارد؟

2- دربیت دوم منظور از"گوسال خورد"و"شیرمرد"چه کسانی هستند؟

3-مفهوم کنایی"خواب را برکسی بستن"درمصراع "ببندید یک شب براوخواب را"چیست؟

4-درمصراع دوم بیت چهارم ،مفهوم"جنگ رابرزمین زدن"چیست؟

 

پایه اول- درس سوم-رزم رستم وسهراب (2)

ابیات زیررابخوانیدو به پرسش های خواسته شده پاسخ دهید.

رهاکردزودست وآمدبه دشت              چوشیری که برپیش آهو گذشت

چوسهراب شیراوژن اورا بدید            ز باد جوانی دلش بردمید

بخواهد هم از تو پدر کین من              چوبیند که خاک است بالین من

چوبگشادخفتان وآن مهره دید              همه جامه بر خویشتن بردرید

1- باتوجه به داستان«  جنگ رستم و سهراب»  دربیت اول کدام یک ازدو پهلوان به "شیر"وکدام به "آهو"تشبیه شده اند؟

2-منظور از "باد جوانی"در مصراع دوم بیت دوم چیست؟

3-منظور از "خاک است بالین من"دربیت سوم چیست؟

4-مفهوم کنایی"جامه برخویشتن دریدن"چیست؟

 

پایه اول-درس سیزدهم-درامواج سند

باتوجه به اشعار زیر به سواات پاسخ دهید.

به مغرب سینه مالان قرص خورشید          نهان می گشت پشت کوهساران

فرو می ریخت گردی زعفران رنگ          به روی نیزه ها ونیزه داران

                                ++++++++++++++++

بدان شمشیر تیز عافیت سوز                   درآن انبوه ،کار مرگ می کرد

شبی را تا شبی با لشکر خرد                   زتن ها سر ز سرها خود افکند

1-کدام واژه حرکت آرام خورشید راهنگام غروب توصیف می کند؟

2-با توجه به بیت سوم ،منظور شاعراز"کارمرگ می کرد"چیست؟

3-منظور شاعر از "انبوه "دربیت سوم چیست؟

4-"شبی را تا شبی"معادل چه مدت زمانی است ؟

 

 

پایه اول-درس چهاردهم-هنرو سخن

با توجه به متن زیر به پرسش ها پاسخ دهید.

بدان که مردم بی هنر ،مادام بی سود باشد.چون مغیلان که تن داردوسایه ندارد.نه خودراسود کندونه غیر خود را.

جهد کن که اگر اصیل و گوهری باشی،گوهر تن نیز داری که گوهر تن از گوهر اصل بهتر بود.چنان که گفته اند:

بزرگی خرد ودانش راست نه گوهر وتخمه را.اگر مردم را باگوهر اصل گوهر هنر نباشد،صحبت هیچ کس را به

کار نیایدودرهر که این دو گوهر یافتی چنگ در وی زن.

1-ازنظر نویسنده ،چه کسی برای هم نشینی مناسب نیست؟

2-مفهوم کنایی "چنگ در وی زن"چیست؟

3-مقصود نویسنده از اصیل وگوهری چیست؟

4-باتوجه به متن چه چیزی موجب ارجمندی و بزرگی انسان می گردد؟

 

 

پایه اول-درس خط خورشید

باتوجه به ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید.

شب،شبی بی کران بود / دفتر آسمان پاره پاره/ برگ ها زرد وتیره /فصل،فصل خزان بود /هرستاره/حرف خط –

خورده ای تار /دردل صفحه ی آسمان بود / گرچه گاهی شهابی /مشق های شب آسمان را /زود خط می زدومحو-

می شد /بازدرآن هوای مه آلود /پاک کن هایی از ابرتیره /خط خورشید راپاک می کرد /ناگهان نوری از شرق تابید /خون خورشید/ آتشی در شفق زد/ مردی از شرق برخاست / آسمان را ورق زد

1- درمصراع اول،منظور شاعر از"شب"چیست؟

2-چرا در مصراع دوم،"آسمان"به دفتر تشبیه شده است؟

3-"برگ ها"درمصراع سوم نمادچیست؟

4-"ستاره"نشانه وسمبل چه کسانی است؟

5-منظوراز"دل صفحه ی آسمان"چیست

6-مقصود شاعر از"مشق شب"چیست؟

7-هوای مه آلود بیانگر چیست؟

8-منظور شاعر از"ابرتیره"و"خط خورشید"چه کسانی است؟

9-خورشیدنماد چیست؟

10-تعبیر"نوری از شرق "درباره ی چه کسی است ؟

11-منظورشاعراز عبارت"آتشی درشفق زد"دراین شعر چیست؟

12-مقصود شاعراز"آسمان را ورق زد"چیست؟

 

پایه اول- درس دوازدهم- ازکعبه گشاده گردد این در

باتوجه به بیت های زیر، به سوالات پاسخ دهید.

چون رایت عشق آن جهان گیر             شد چون مه لیلی آسمان گیر

برداشته دل به کار او بخت                 درمانده پدر به کار اوسخت

خویشان همه در نیاز با او                  هر یک شده چاره ساز با او

بیچارگی ورا چو دیدند                      درچاره گری زبان کشیدند

گفتند به اتفاق یک سر                       کز کعبه گشاده گردد این در

چون موسم حج رسیدبرخاست              اشتر طلبیدو محمل آراست

فرزندعزیز را به صد جهد                 بنشاند چوماه در یکی مهد

1-آوازه ی عشق چه کسی در جهان پیچید؟

2-"زبان کشیدند"یعنی چه؟

3-برای درمان درد مجنون،همه چه راهی راپیشنهاد کردند؟

4-"محمل آراستن"کنایه از چیست؟

5-اقدامی که برای نجات مجنون صورت گرفته بود،درچه زمان خاصی بوده است؟

 

پایه اول – درس سیزدهم-درامواج سند

با توجه به ابیات زیر ،به پرسش ها پاسخ دهید.

خروشان،ژرف،بی پهنا،کف آلود          دل شب می دریدو پیش می رفت

از این سد روان دردیده ی شاه             زهر موجی هزاران نیش می رفت

                           ++++++++++++++

زنان چون کودکان درآب دیدند             چوموی خویشتن درتاب رفتند

وز آن درد گران بی گفته ی شاه           چو ماهی در دهان آب رفتند

                            ++++++++++++++

به پاس هر وجب خاکی از این ملک       چه بسیار است آن سرها که رفته

زمستی بر سر هر قطعه زین خاک        خدا داند چه افسر ها که رفته

1-برای رود سندچه صفاتی ذکر شده است؟

2-"نیش دردیده فرورفتن"کنایه از چیست؟

3-عکس العمل زنان در مقابل فرمان شاه ،چه بود؟

4-منظور از "خاک"دربیت آخر چیست؟

 

پایه اول- درس دوازدهم-ازکعبه گشاده گردداین در

باتوجه به ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید.

چون رایت عشق آن جهان گیر           شد چون مه لیلی آسمان گیر

بیچارگی ورا چو دیدند                    درچاره گری زبان کشیدند

                            ++++++++++++++

آمد سوی کعبه سینه پر جوش             چون کعبه نهاد حلقه در گوش

گو یارب ازاین گزاف کاری              توفیق دهم به رستگاری

                             ++++++++++++++

از عمر من آن چه هست برجای          بستان و به عمر لیلی افزای

گویند زعشق کن جدایی                    این نیست طریق آشنایی

1- دربیت سوم ،مفهوم کنایی "حلقه در گوش بودن"را بنویسید.

2-منظور از" گزاف کاری "دربیت چهارم چیست؟

3-دربیت آخر ،برچه مطلبی تاکید شده است؟

4-کدام بیت ،اوج از خود گذشتگی مجنون را نشان می دهد؟

5- منظوراز"آسمان گیر شدن"دربیت اول چیست؟

6-منظور از مصراع دوم بیت دوم چیست؟

 

پایه اول- درس سیزدهم-درامواج سند

با توجه به ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید.

فرو می ریخت گردی زعفران رنگ                 به روی نیزه هاو نیزه داران

اگر یک لحظه امشب دیر جنبد                        سپیده دم جهان در خون نشیند

درآن تاریک شب می گشت پنهان                    فروغ خرگه خوارزمشاهی

به فرزندان ویاران گفت چنگیز                       که گرفرزند باید،بایداین سان

دمار از جان این غولان کشم سخت                   بسوزم خانمان هاشان به شمشیر

1-دربیت اول منظوراز"گردی زعفران رنگ"چیست؟

2-مفهوم کنایی"درخون نشستن"دربیت دوم را بنویسید.

3-دربیت چهارم چنگیزچه کسی را تحسین و چه صفتی را ستایش می کند؟

4-منظور از "دمارکشیدن" در بیت پنجم چیست؟

5-مفهوم مصراع های زیر را بنویسید.

الف- چوفردا جنگ برکامم نگردید

ب- غروب آفتاب خویشتن دید

پ- خیال تازه ای در خواب می دید

6-با توجه به بیت"درآن سیماب گون امواج لرزان  / خیال تازه ای در خواب می دید"امواج لرزان از چه جهت به سیماب  تشبیه شده است ؟

 

 

 

پایه دوم  - درس اول (الهی )

1- درعبارت « پیغام او مفتاح فتوح است وذکر او مرهم دل مجروح است ومهراو بلانشینان راکشتی نوح است »

به کدام یک از مفاهیم زیر اشاره ندارد ؟

الف – بخشایندگی        ب- آرامش بخشی           پ- نجات بخشی              ت- مشکل گشایی

2- باتوجه به عبارت زیر به سؤالات پاسخ دهید .

« سلام اودروقت صباح مومنان راصبوح است وذکر او مرهم دل مجروح است ومهراوبلانشینان راکشتی نوح است»

الف) به این نوع نثر ، اصطلاحاً چه می گویند ؟

ب) کدام واژه ، درعبارت بالا به معنی «آن چه باعث سرخوشی ونیروی معنوی فردشود.» است؟

3- مفهوم عبارت «عبدالله عمر بکاست اما عذرنخواست »چیست؟

 

پایه دوم – درس دوم-  رستم واشکبوس

باتوجه به ابیات زیر به سؤالات پاسخ دهید .

تهمتن برآشفت وباتوس گفت  / که رهام راجام باده است جفت

توقلب سپه را به آیین بدار    /  من اکنون پیاده کنم کارزار

کشانی بخندید وخیره بماند   / عنان راگران کردواو را بخواند

براوراست خم کردوچپ کردراست /خروش از خم چرخ چاچی بخاست

چوبوسید پیکان سرانگشت اوی /گذرکردبرمهره ی پشت اوی

1- تهمتن لقب کیست وازتوس چه درخواستی می کند ؟

2- تهمتن علت شکست وفرار رهام درمقابل کشانی راچه عاملی می داند؟

3- مقصود از« خم چرخ چاچی » دربیت چهارم چیست؟

4- شاعر دربیت چهارم به چه منظور صامت (خ)و(چ) راتکرار کرده است ؟

5- کدام گزینه بابیت پنجم ارتباط ندارد؟

الف) حیرت               ب) سرعت               پ) مهارت               ت) دقت

 

پایه دوم -  درس گیله مرد

باتوجه به متن زیر به سؤالات پاسخ دهید .

«مأمور دوم پیشاپیش آن ها حرکت می کرد .او هم درفکر بدبختی وبیچارگی خودش بود .او اهل شمال نبود .برنج این ولایت بهش نمی ساخت .باران ورطوبت بی حالش کرده بود .روزهای اول هرچه کم داشت ازکومه های گیله مردان جمع کرد .به آسانی می شد اسمی روی آن گذاشت .«این هااثاثیه ای است که گیله مردان قبل ازورود قوای دو لتی ازخانه های ملاکین چپاول کرده اند » اومزه ی این زندگی راچشیده بود .مکرر زندگی خود آنها را غارت کرده بودند .»

1- درچه قسمت هایی ازداستان نویسنده با وضعیت زندگی مأمور دوم ، اظهار همدردی می کند ؟

2- درعبارت « برنج این ولایت بهش نمی ساخت » نویسنده می خواهد به چه نکته ای اشاره کند؟

3- توجیه مأموران دولت ازغارت کومه های گیله مردان چه بود ؟

4- «اومزه ی این زندگی راچشیده بود.» یعنی چه ؟

 

پایه دوم – درس سووشون

باتوجه به متن زیر به سؤالات پاسخ دهید .

«زن آشکارا نشنیده جواب می دهد « نه جان دلم بامال می رویم .غلام شما محمد تقی مال آورده ، زیردرخت گیسو منتظر مانشسته .یک جوال پر بابت کرایه می گیرد » زن می ایستد چانه اش گرم شده .»

1- «چانه اش گرم شده »کنایه ازچیست ؟

2- درعبارت زیر ،چرا زری بعدازسخن عمه ، به یادحضرت زینب (س) افتاد؟

«عمه گفت :خان کاکا ،فعلاً توهستی ونعش برادر ، منشین وتماشا کن که خونش پایمال بشود .زری نگاهش کرد ویادش به حضرت زینب افتاد.

 

 

پایه دوم – درس دوازدهم – درآرزوی توباشم

باتوجه به ابیات زیر به سؤالات پاسخ دهید .

درآن نفس که بمیرم درآرزوی توباشم / بدان امیددهم جان که خاک کوی توباشم

به مجمعی که درآیندشاهدان دوعالم  / نظربه سوی تودارم ،غلام روی توباشم

حدیث روضه نگویم ،گل بهشت نبویم / جمال حورنجویم ، دوان به سوی توباشم

به خوابگاه عدم گرهزارسال بخسبم / به خواب عافیت آنگه به بوی موی توباشم

می بهشت ننوشم زجام ساقی رضوان / مرابه باده چه حاجت ، که مست بوی توباشم

هزاربادیه سهل است با وجودتورفتن / اگرخلاف کنم سعدیا به سوی توباشم

به وقت صبح قیامت که سرزخاک برارم / به گفت وگوی تو خیزم به جست وجوی توباشم

 1- دربیت دوم «شاهدان »چه کسانی هستند ؟

2- کدام یک ازبیت های بالا ،بابیت زیر هم مفهوم است ؟

«مارانه غم دوزخ ونه حرص بهشت است / بردار زرخ پرده که مشتاق لقاییم »

3- منظوراز«خوابگاه عدم »دربیت سوم چیست؟

4- دربیت پنجم شاعربه چه دلیل می گوید «من نیازی به باده ندارم» ؟

5- چرا پشت سر گذاشتن مشکلات برای شاعر آسان است؟

6- دربیت اول شاعر به چه امیدی حاضر است که جان خود را فدا کند ؟

7- منظورازکلمات مشخص شده در ابیات زیر چیست؟

به وقت صبح قیامت که سرزخاک برارم  / به گفت وگوی توخیزم ،به جست وجوی توباشم

هزاربادیه سهل است باوجود تورفتن / اگرخلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم

 

 پایه دوم – درس یازدهم – مائده های زمینی

باتوجه به متن زیر به سؤالات پاسخ دهید .

«ناتانائیل ،آرزومکن که خدارادرجایی جزهمه جا بیابی .هرمخلوقی نشانی ازخداست وهیچ مخلوقی اوراهویدانمی سازد.ناتانائیل ،ای کاش عظمت درنگاه توباشد نه به آن چه می نگری .ناتانائیل ، من شوق رابه توخواهم آموخت .اعمال ما به ما وابسته است هم چنان که دزخشندگی به فسفر .واگر روح ما ارزش چیزی راداشته ،دلیل برآن است که سخت ترازدیگران سوخته است .برای من «خواندن این که شن ساحل ها نرم است »  کافی نیست ،می خواهم پای برهنه ام این نرمی را حس کند .معرفتی که قبل ازآن احساسی نباشد ، برای من بیهود ه است .

1- کدام جمله مفهوم «چشم ها رابایدشست ،جوردیگرباید دید » رادربردارد ؟

2- آیه ی « لاتدرکه الابصاروهویدرک الابصار» باکدام قسمت متن بالا ارتباط دارد ؟

3- منظور از جمله ای که زیر آن خط کشیده شده است ، چیست؟

4- ازنظر نویسنده ، چه نوع معرفتی باارزش است ؟

5- کدام یک از جملات بالا به « تجربه وآزمایش شخصی » تأکید دارد؟

 

 

پایه دوم _ درس دوازدهم وسیزدهم باغ عشق وپیدای پنهان

1- در مصراع دوم بیت « دل می رود زدستم صاحبدلان خدا را / دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا » منظور شاعر ازراز پنهان ، چیست ؟

2- دربیت «آسایش دو گیتی تفسیر این دوحرف است / بادوستان مروت ، بادشمنان مدارا » شاعرآسایش دوجهان را درچه می داند ؟

3- دربیت « چه باید نازش ونالش ،براقبالی وادباری /که تا برهم زنی دیده ، نه این بینی نه آن بینی »شاعربه چه دلیل می گوید نباید بربدبختی ها نالید ؟

4- دربیت « بدین زور وزر دنیا ، چوبی عقلان مشو غره / که این آن نوبهاری نیست کش بی مهرگان بینی »

الف) « شاعر فریفته شدن به دنیا » راصفت چه کسانی می داند ؟

ب) مهرگان نماد چیست ؟

پ) نوبهار بی مهرگان یعنی چه وکنایه ازچیست ؟

5- شاعر دربیت زیر چه چیزی را نشانه ی کوته بینی وسطحی نگری می داند ؟

« زیزدان دان نه ازارکان ،که کوته دیدگی باشد /که خطی کزخردخیزد توآن راازبنان بینی »

6- منظور از« دوگانه ای بگزارم» درعبارت زیر چیست ؟

«ای خواجه ،این تاس رابگیر تادو گانه ای بگزارم »

 

پایه دوم- درس مسافر

با توجه به شعر زیر به سؤالات زیر پاسخ دهید :

 

وپیدا نکردم درآن کنج غربت / به جز آخرین صفحه ی دفترت را / همان دستمالی که پیچیده بودی / درآن مهر وتسبیح وانگشترت را / همان دستمالی که پولک نشان شد /وپوشید اسرار چشم ترت را / سحر، گاه رفتن زدی با لطافت / به پیشانی ام بوسه ی آخرت را / وبا غربتی کهنه تنها نهادی / مرا آخرین پاره ی پیکرت را /کجا می روی ؟ای مسافر درنگی /ببر با خودت پاره ی دیگرت را

1- به اعتقاد شاعر ازدوستش چه چیزی به یادگار مانده است ؟

2- به نظر شاعر چه چیزی نشان دهنده ی ناگفتنی های چشم تر شاعر است ؟

3- دراین درس ، مسافر دنیای باقی چه کسی است ؟ و چه درخواستی ازاودارد؟

4- شاعر پیوستگی خود ومخاطب را چگونه می داند ؟

 

 

پایه دوم – درس کعبه مخفی

1- در بیت زیر شاعر ازمیان دل وکعبه کدام را ترجیح می دهد ؟ چرا؟

« برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است / که آن خلیل بناکرد واین خدا خود ساخت »

2- دربیت « شمعیم وخوانده ایم خط سرنوشت خویش / مارا برای سوز وگداز آفریده اند » مصراع دوم به چه معناست ؟و چراانسان ها به شمع مانند شده اند ؟

3- دربیت « پروانه نیستم که به یک شعله جان دهم /شمعم که جان گدازم ودودی نیاورم » چه وجه شباهتی بین شمع وعاشق واقعی وجود دارد ؟

4- چرا شاعر در این بیت می گوید : پروانه نیستم ؟

 

پایه دوم – درس پانزدهم – جلوه های هنر دراصفهان

با توجه به متن زیر ، به سؤالات داده شده پاسخ دهید :

« دمدمه های اردیبهشت ، اصفهان چون شاهزاده ی افسون شده ی افسانه است که طلسمش را شکسته اند . وآرام آرام ازخواب بیدار می شود .شکوفه های به وبادام ،رویاهای پرپرشده ی اویند .»

 1- «طلسمش را شکسته اند » کنایه از چیست ؟

2- درمتن زیر ، منظور از کلماتی که زیر آن ها خط کشیده اند ، چیست ؟

« این نقش ها و رنگ ها ، آرزو رویای جهانی بهتر را درخود دارند > جهانی شبیه به بهشت که درآن کوشیده اند تا نا پیدا کران در محدودجای گیرد ولانه ای برای نامحدود جسته شود .

3- « همه چیز به نقش ترجمه شده است » یعنی .......

 

پایه دوم – درس بیست ودوم – شخصی به هزار غم گرفتارم 

شعر زیر را بخوانید سپس به پرسش ها پاسخ دهید

شخصی به هزار غم گرفتارم / در هر نفسی به جان رسد کارم

خورده قسم اختران به پاداشم /  بسته کمر آسمان به پیکارم

محبوسم وطالع است منحوسم / غمخوارم واختر است خونخوارم

امروز به غم فزون ترم ازدی / وامسال به نقد کمتر از پارم

1- دربیت اول « به جان رسیدن » کنایه از چیست ؟

2- دربیت سوم « کمر بستن» چه مفهومی دارد ؟

3- مفهوم بیت سوم چیست ؟

4- شاعر می گوید غم دیروز من از امروز .......بود .

5- جایگاه ضمیر (م) درمنحوسم درنثر روان کجاست ؟

 

 

پایه سوم – رشته تجربی وریاضی

درس اول : ما همچنان در اول وصف تو مانده ایم

الف) با توجه به ابیات وعبارات به سؤالات پاسخ دهید :

« باران رحمت بی حسابش همه را رسیده وخوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده ، پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد . منت خدای را که طاعتش موجب قربت است وبه شکراندرش مزید نعمت .

ای مرغ سحر عشق زپروانه بیاموز/ کان سوخته را جان بشد آواز نیامد

این مدعیان درطلبش بیخبرانند / کان راکه خبر شد خبری باز نیامد

1- در کدام بخش صفات رحمانیت خدا مطرح می شود ؟

2- مفهوم عبارت « وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد » رابنویسید.

3- با توجه به عبارت بالا ، سرانجام عبادت وسپاسگزاری از خداوند چیست ؟

4- نماد عاشق واقعی درابیات آمده چیست ؟

5- درابیات بالا ، ویژگی بارز عاشق چگونه بیان شده است ؟

ب) منظور از کلمات وعبارات مشخص شده در جملات زیر چیست ؟

« یکی از صاحبدلان سر به جیب مراقبت فرو برده بود ودر بحر مکاشفت مستغرق شده ، آن گه که از این معاملت باز آمده ، یکی از دوستان گفت ازاین بوستان که بودی ماراچه تحفه کرامت کردی؟

 

 

 

درس دوم – رزم رستم واسفندیار

الف ) باتوجه به عبارات وابیات زیر به سؤال ها پاسخ دهید :

به باد افره این گناهم مگیر /تویی آفریننده ی ماه وتیر

فراموش کردی تو سگزی مگر / کمان وبرمرد پرخاشخر

بکوبمت زین گونه امروز یال /کزین پس نبیند تورا زنده زال

بترس ازجهاندار یزدان پاک /خردرامکن بادل اندر مغاک

زنیرنگ زالی بدین سان درست /وگرنه که پایت همی گورجست

1- در مصراع اول بیت اول «مگیر » چه مفهومی دارد ؟

2- درکدام بیت رنگی ازتمسخر وتحقیر دیده می شود ؟

3- دربیت چهارم ، اسفندیار به چه چیزی دعوت شده است ؟

4- منظور ازماه وتیر چیست ؟

5- به نظر گوینده مخاطب ازمیان دل وعقل کدام رابرگزیده وکدام راتباه کرده است ؟

6- اسفندیار زنده بودن رستم را ناشی ازچه می داند ؟

7- نیرنگ زال چیست وچگونه در او فراهم شده است ؟

ب) باتوجه به مفهوم دوبیت زیر رستم کدام کار را ناشایست می داند ؟

مبادا چنین هرگز آیین من /سزا نیست این کار دردین من

که ایرانیان را به کشتن دهم / خوداندر جهان تاج برسر نهم

پ) مفهوم کنایی مصراع « خردرا مکن بادل اندر مغاک » رابنویسید .

ت) مفهوم مصراع « همه دل پراز باد ولب پرزپند » چیست ؟

 

درس های  24و25

1- با توجه به بیان سخنان زیر توسط چوپان چرا خداوند ازوی خشمگین نمی شود ؟

« دستکت بوسم ، بمالم پایکت / وقت خواب آید بروبم جایکت »

2- دربیت زیر علت آفرینش بنده چه چیزی بیان شده است ؟

« من نکردم خلق تاسودی کنم / بلکه تابربندگان جودی کنم »

3- درعبارت « شمادرگل منگرید ، دردل نگرید » منظور از واژه های مشخص شده چیست ؟

4- درعبارت زیر چرا نویسنده ابلیس را اعور می داند ؟

« ابلیس پرتلبیس یک باری گرد او طواف کرد وبدان یک چشم اعورانه بدو نگریست »

5- درعبارت « روزکی چند صبر کنید تا من براین یک مشت خاک دستکاری قدرت بنمایم » منظور از قسمت مشخص شده چیست ؟

6- منظور از بارامانت درعبارت زیر چیست ؟

« مجموعه ای می بایست ازهردو عالم ، روحانی وجسمانی تابار امانت درسفت جان کشد »

7- باتوجه به عبارت « خزانگی آن رادل آدم لایق بود که به آفتاب نظر پرورده بود. » چرادل آدم شایستگی خزانه داری الهی رایافت ؟

 

 

درس های 13 و14 

 با توجه به بیت « خوش است اندوه تنهایی کشیدن / اگر باشد امید باز دیدن »از نظر شاعر چه وقت اندوه تنهایی کشیدن لذت بخش است ؟

2- باتوجه به بیت های زیر به سؤال ها پاسخ دهید :

« ای صبح دم ببین به کجا می فرستمت / نزدیک آفتاب وفا می فرستمت

باد صبا دروغ زن است وتو راستگو / آنجا به رغم باد صبا می فرستمت

دست هوا به رشته ی جان بر گره زده است / نزد گره گشای هوا می فرستمت »

الف ) مرجع ضمیر تو دربیت دوم کدام واژه است ؟

ب) دربیت سوم منظور از گره گشای هوا کیست ؟

3- باتوجه به بیت « آن که شد هم بی خبر هم بی اثر /ازمیان جمله اودارد خبر »ازدیدگاه شاعر ، حقیقت شناس واقعی چه کسی است ؟

4- باتوجه به بیت « هرکه شدت حلقه ی در زود برد حقه ی زر

                                                                  خاصه که در باز کنی محرم دروازه شود »

الف) « حلقه ی در شدن » یعنی چه ؟

ب) ازنظر شاعر چه کسی به زودی به گنج دست خواهد یافت ؟

5- باتوجه به بیت « خاک چه دانست که او غمزه ی غمازه شود / آب چه دانست که او گوهرگوینده شود »

منظور از کلمات مشخص شده چیست ؟

 

- با توجه به متن زیر به سؤالات پاسخ دهید :

الف ) « کسی از متعلقان منش برحسب واقعه مطلع گردانید که فلان عزم کرده است ونیت جزم که بقیت عمر معتکف نشیند وخاموشی گزیند .تو نیز اگر توانی سرخویش گیر وراه مجانبت پیش . گفتا به عزت عظیم وصحبت قدیم که دم برنیارم وقدم برندارم مگر آن که سخن گفته شود به عادت مألوف وطریق معروف که آزردن دوستان جهل است وکفارت یمین سهل وخلاف راه صواب است ونقض رأی اولوالالباب : ذوالفقارعلی درنیام وزبان سعدی درکام»

1- به نظر دوست سعدی چه چیزی امکان پذیر است وچه چیزی خلاف نظر خردمندان است؟

2- دوست سعدی شرط « دم برآوردن وقدم برداشتن » رادرچه می داند؟

3- سعدی درابتدا چه تصمیمی برای زندگی خودگرفته بود ؟

4- گوینده انجام چه چیزی راآسان وچه چیزی را نادرست می داند ؟

5- منظور از عبارت عبارت آخر چیست ؟

 ب) « چون دمنه بدید که شیردرتقریب گاو چه ترحیب می نماید ، خواب وقرار از وی بشد .  نزدیک کلیله رفت وگفت : ای برادر ضعف رأی وعجز من می بینی ؟ همت برفراغ شیر مقصورگردانیدم ودرنصیب خویش غافل بودم واین گاو را به خدمت آوردم تاقربت ومکانت یافت ومن ازمحل ودرجت خویش بیفتادم واکنون تدبیر خلاصت من چگونه بینی ؟ کلیله گفت : توچه اندیشیده ای ؟ گفت می اندیشم که به لطاف الحیل بکوشم تااورا درگردانم که اهمال وتقصیررادرمذهب حمیت رخصت نبینم نیزمنزلتی نونمی جویم که به حرص وگرم شکمی منسوب شوم »

1- دمنه ضعف فکروناتوانی خودرادرچه می دانست ؟

2- دمنه می گوید ازچه چیزی غافل شدم ؟

3- دمنه چه چیزی راجایز نمی داند ؟

4- چرادمنه آرامش خود راازدست داد؟

5- باتوجه به متن بالا دمنه دارای چه صفاتی است؟

6- درعبارت « می اندیشم که به لطایف الحیل بکوشم تااورادرگردانم » منظوراز(او)کیست و(درگردانم ) به چه معناست ؟

7- دمنه ازمتهم شدن به چه صفتی اکراه دارد ؟

 

سؤالات درک مطلب ادبیات تخصصی سوم انسانی

  درس های 11و12

الف) باتوجه به ابیات به سؤالات مطرح شده پاسخ دهید:

 هم امروز ازپشت بارت بیفکن / میفکن به فردا  مر این داوری را

چوتوخودکنی اخترخویش رابد / مدارازفلک چشم نیک اختری را

چوکبک دری بازمرغ است ولیکن / خطرنیست باباز کبک دری را

توبرپایی آنجا که مطرب نشیند / سزد گر ببری زبان جری را

1- منظور ازواژه های امروز وفردا دربیت اول چیست ؟

2- یک کنایه دربیت دوم بیابید ومعنی آن رابنویسید ؟

3- شاعر چرا می گوید نباید سعادت رااز آسمان انتظار داشت ؟

4- دربیت چهارم شاعر کدام یک ازدوپرنده ی کبک وباز  را با ارزشتر می داند ؟

5- چرا شاعر پیشنهاد می کند که دیگر شعر نگویید ؟

6- دربیت زیر ، شاعر رابطه ی خود ومعشوق رابه چه چیزی تشبیه کرده است ؟ وجه شبه آن چیست؟

بامن آمیزش او الفت موج است وکنار / دم به دم با من وپیوسته گریزان از من

7- منظور ازواژه ی خطر دربیت چهارم چیست ؟

8- دربیت بالا کدام ویژگی بیشتر موردنظر شاعر است .

الف) پیوستگی معشوق    ب) دوری معشوق    پ) الفت گرفتن      ت) گریز

 

[ دوشنبه ٥ خرداد ۱۳٩۳ ] [ ٥:۳٧ ‎ب.ظ ] [ حسین ملاصادقی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

دبیر زبان و ادبیات فارسی شهر تهران و دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
موضوعات وب
صفحات اختصاصی
RSS Feed