بسته آموزشی زبان فارسی (1) سال اول متوسطه

درس اول: زبان

نمونه سؤالات

۱- «زبان» چیست؟

۲- استواری (زبان) به چه معناست؟

۳- گستردگی (زبان)؛ یعنی ………. : باید تمام جلوه‌های دیگر هستی را در خود بگنجاند

۴- به چه دلیل (زبان) پیچیده است؟

۵- استفاده از (زبان) چه گونه است؟

۶- تعریف (زبان) چیست؟

۷- کار اصلی (زبان) کدام است؟

۸- مقصود از (ارتباط زبانی) چیست؟

۹- (نظام زبان) چیست؟

۱۰- (نظام) زبان از چه ساخته شده است؟

۱۱- اجزای سازنده‌ی (نظام زبان) در درجه‌ی اول چیست؟

۱۲- «نشانه» چیست؟

۱۳- ارتباط زبانی معمولاً در کدام (قالب) صورت می‌گیرد؟

۱۴- آیا سعی در شناخت (زبان) بیهوده است؟

۱۵- برای شناخت (زبان) نیاز به چه چیزی است؟

۱۶- چگونه (اهل زبان) برای یک چیز وجودی قائل می‌شوند؟

۱۷- چرا جمله‌ی «عید شما مبارک» یک نظام است؟

۱۸- کدام واژه در زبان فارسی به کار رفته است که وجود خارجی نداشته است؟

۱۹- از چه زمانی استفاده از (زبان) شروع می‌شود؟

۲۰- عبارت (عید شما مبارک) از چند نشانه تشکیل شده است؟


درس دوم: جمله

نمونه سؤالات

برای هر پرسش دو گزینه پیشنهاد شده است. فقط یکی از دو گزینه، می تواند جمله را به طور صحیح کامل کند در هر پرسش گزینه ی صحیح را معلوم کنید.

1- رایج ترین قالب برای ارتباط زبانی...................  است.                                               الف ) کلمه                         ب ) جمله

2- بخشی از جمله را که در باره ی آن خبرمی دهیم.................... می گوییم.                 الف ) نهاد                           ب ) گزاره

3- عضو اصلی گزاره.................... است.                                                                         الف ) اسم                          ب ) فعل 

4- جمله، نمونه ی کوچکی از نظام بزرگ زبان است. (                     )          

5- نهاد آن بخشی از جمله است که در باره ی گزاره خبر می دهد.  (                     )               

6- شناسه جزئی از نهاد است که شخص و شمار آن را نشان می دهد. (                     )        

7- فعل جزءِ اصلی گزاره است. (                       )

8- جمله از چه بخش­هایی تشکیل می شود؟               

9- راه های تشخیص نهاد کدام است؟              

10-  شناسه ی صفر را توضیح دهید.

11-  فایده ی نشان دادن جمله با نمودار چیست؟

12- هریک از موارد ستون سمت راست را به مورد متناسبش در ستون سمت چپ وصل کنید.

الف )       َ م                                                     1- اوّل شخص مفرد

ب )        ی                                                      2- اوّل شخص جمع  

پ )          َ د     ø                                            3- دوم شخص مفرد

ت )        یم                                                     4- دوم شخص جمع   

ث )        ید                                                     5- سوم شخص مفرد

ج )         َ  ند                                                   6- سوم شخص جمع

13- زمان های ماضی و مضارع را از نظر شخص و شمار با هم مقایسه کنید.      

14- شناسه های فعل را در زبان های فارسی،عربی و انگلیسی با هم مقایسه کنید.

13- پنج صفحه از یک کتاب داستان را انتخاب کنید. جمله های آن را به تفکیک بنویسید و نهاد آن ها را از جهات زیر مورد بررسی و طبقه بندی قرار دهید و گزارشی پژوهشی و آماری در مورد چگونگی و جایگاه نهاد در جمله های فارسی بنویسید.

الف جایگاه نهاد                      ب نهاد صفر                      پ نهادی که دارای یک عضو و یا چند عضو است.

می توانید از منابع زیر کمک بگیرید : غلامعلی زاده، خسرو، ساخت زبان فارسی، تهران، انتشارات احیا، 1377

_ وحیدیان کامیار، تقی و عمرانی، غلامرضا، دستور زبان فارسی ( 1 )، تهران، انتشارات سمت، 1379

14- در کدام جمله، نهاد صفر است؟

الف پرندگان لانه سازی می کنند            ب کوچ پرندگان بسیار شگفت انگیز است           پ با صبر و حوصله به جست و جومی پردازد 

ت شاپرک ها مسافت زیادی را طی می کنند.

15-  در جمله ی «در زمان صفویه،اصفهان پایتخت ایران شد.» نهاد کدام است؟

الف در زمان صفویه                  ب اصفهان                         پ پایتخت                         ت ایران

16- در متن زیر، جمله ها را مشخص کنید، با رسم نمودار درختی دو بخش نهاد و گزاره ی آن ها را نشان دهید و شناسه ی فعل هر کدام را نیز مشخص کنید.

« اگر چه آدم آهنی قصّه ی ما در گوشه ای از سالن نمایشگاه ایستاده بود، ولی همیشه جمعّیت زیادی دورش جمع می شدند و تماشایش می کردند. وسایل جالب الکترونیکی زیادی در آنجا بود.»

ادامه­ی درس دوم 

نمونه سؤالات

1-     شناسه تهی یا صفر در فعل های ماضی چگونه است؟

2-    در ماضی التزامی شناسه چگونه مشخص می شود؟

3-    وقتی نهاد محذوف باشد چگونه آن را در جمله تشخیص می دهیم؟

4-    نهادهایی که به صورت یک گروه باشند راه تشخیص آنها چگونه است و شناسه به چه صورتی آورده می شود؟

5-    شناسه فعل های است و نیست چگونه­اند؟

 


درس سوم: مروری بر نگارش دوره­ی راهنمایی

سؤالات فرادانشی درس مروری بر نگارش دوره راهنمایی  - زبان فارسی 1

1-

در کدام تمرین نگارشی نویسنده کلمات شکسته به کار نمی­برد و اصل رسایی نوشته را رعایت نمی­کند؟

الف) تبدیل گفتار به نوشتار                                                   ب) ساده نویسی و کوتاهی جملات

ج) یادداشت کردن خاطرات روزانه                                         د) توصیف

2-

نویسنده در این نوشته کدام روش تمرین نگارشی را برای بیان مطلب خود به کار برده است؟

« دیروز وقتی از خیابان عبور می­کردم یکی از معلم­های خود را همراه خواهرش که بسیار چاق و قدی کوتاه داشت دیدم به نظرمی­رسید خواهری مهربان و خوش رو باشد. »

الف) توصیف                                                                        ب) یادداشت کردن خاطرات روزانه

ج)  تبدیل گفتار به نوشتار                                                   د) توصیف حالات روحی و عاطفی

3-

سه نمونه از عناصر زیبایی سخن را نام ببرید؟

4-

در کدام گزینه نشانه­ی  ـِ کسره نیست و نشانه­ی نقش نمای اضافه است؟

الف) کاسِب                         ب) دستِ اجل                       ج) چشمانِ دوراندیش                      د) فرمانِ قطعی

5-

هنگامی که خاطرات روزانه­ی خود را یادداشت می­کنیم، کدام مهارت خود را تقویت می­کنیم؟

6-

در جمله­ی زیر از کدام روش برای خیال انگیزی نوشته استفاده کرده است؟

« احساس می­کردم عروسکم به من گفت تو چرا اینقدر بد اخلاق هستی و زود ناراحت می­شوی، قدری تأمّل داشته باش مشکلات تو بزودی حل می­شود. »

7-

در کدام سطح زبان­شناسان به مطالعه­ی صداهای زبان و قواعد ترکیب آنها به منظور ساخت­های آوایی زبان می­پردازند؟

8-

کدام یک از حروف زبان فارسی است که مانند سایر حروف، حرکت­گذاری نمی­شود؟

9-

نشانه­ی  ـِ کسره در ترکیبات « منشاءِ حیات » و « جزءِ اوّل» چه نشانه­ای است؟

درس چهارم: جمله و اجزای آن

نمونه سؤالات

1- جمله‌های زیر را کامل‌کنید.

الف- آن‌چه که اجزای جمله را تعیین می کند،............... است.

1- فعل                                 2- نهاد

ب- جمله حداقل............... جزء دارد.

1- یک                                  2- دو

پ- فعل‌های ناگذر جمله های.................... می‌سازند.

1- دوجزیی                          2- سه جزیی

2- چرا جمله‌ی زیر دو جزیی محسوب‌می‌شود؟

"امروز مادرم با قطار از تهران به تبریز رفت."

3- چرا جمله‌های زیر را سه جزیی می‌دانیم؟

- خواهرم می ترسید.

- می‌خورم.

4- اجزای جمله را در مثال‌های زیر تعیین‌کنید.

1) کاسه شکست.                                            2) ایران سرزمین دلیران است.                             3) دوستان ما خواهند آمد.

5- به هر کدام از مثال‌های زیر یک قید اضافه‌کنید.

1) علی با دشمن می‌جنگد.                                                                  2) هوا سرد بود.

3) مولانا مردمی‌ترین  شاعر زمانه‌ی خویش بوده‌است.                 4) من نویسندگان مشهور کشورمان را می‌شناسم.

6- مفعول‌ها را در جمله‌های زیر مشخص‌کنید.

ب) سبک تیغ تیز از میان برکشید.                                    پ) جهان‌آفرین تا جهان آفرید.

7- نمودار درختی جمله‌ی زیر را رسم کنید.

   «گرسیوز توطئه‌ی افراسیاب را برای سیاوش بازمی‌گوید.»

8- اجزای جمله‌های زیر را تعیین کنید.

الف) سهراب نام و نشان پدرش را می‌جست.                               ب) آرش هم‌چنان به قله‌های بلند می‌نگریست.

9- در بیت‌های زیر اجزای جمله‌های مشخص‌شده را تعیین‌کنید.

الف) آبرو‌ می‌رود ای ابر خطاپوش ببار/

ب) بالای خود در آینه‌ی چشم من ببین/

پ) ما بارگه دادیم، این رفت ستم بر ما/

ت) دایماً یک سان نباشد حال دوران غم مخور

10- مسندها را در جمله‌های زیر مشخص‌کنید.

الف) کاروانِ زندگی بی‌منزل است.               ب) منم آن تشنه‌ی گهر برده

پ) ای برادر قصه چون پیمانه است.            ت) سیاوش عزیزترین پهلوان شاهنامه است.

11- جمله ی "آن‌ها بالاخره شادمان خواهندشد" چند جزیی است؟

1- یک جزیی                                 2- دوجزیی                                   3- سه جزیی                                      4- چهار جزیی

12- در جمله‌ی «این روزها در روزنامه‌ها به نام‌های تازه برمی‌خوریم»، «نام‌های تازه» چه نقشی دارد؟

1- مفعول                                       2- نهاد                                          3- مسند                                             4- متمم

13- کدام گزینه متمم فعل دارد؟

1- هنوز به افکارش پی نبرده ام.                                                       2- دلش از درد روزگار گرفت.

3- هنوز هم علی می لرزد.                                                                 4- تا آن سمت خیابان دویدم.

14- متمم کدام گزینه متمم قیدی است؟

1- دوستم به موفقیت هایش می بالید.                                             2- همیشه در راهروی اداره به او برمی خوردم.

3- مریم از دوستانش رنجید.                                                             4- ما با دستهایمان دنیا را می سازیم.

ادامه­ی درس چهارم

نمونه سؤالات

1 – " تو " در کدام گزینه نهاد است؟

1 ) با تو یاد هیچ کس نبود روا

2 ) چون تو با مایی نباشد هیچ غم

3 ) بخواهد هم از تو پدر کین من

4 ) نگیرم فریب تو، زین در مکوش

3 – در کدام گزینه، نهاد جدا حذف نشده است؟

1 ) از آن پس بسازید سهراب را

2 ) همی خواست از تن سرش را برید

3 ) ورا نام تهمینه سهراب کرد

4 ) بکوشیم فرجام کار آن بود

4 – در جمله ی " پرستیدن اوست سزاوار " نهاد کدام است؟

1 ) او

2 ) پرستیدن

3 ) پرستیدن او

4 ) سزاوار

5 – مفعول در کدام گزینه، ضمیر متصل نیست؟

1 ) ز کف بفکن این گرز و شمشیر و کین

2 ) زدش بر زمین بر به کردار شیر

3 ) برآوردش از جای و بنهاد پست

4 ) وارهانش از هوا وز خاک تن

6 – در کدام گزینه  مفعول، بدون نشانه نیامده است؟

1 ) دگرها شنیدستی این هم شنو

2 ) از خدا جوییم توفیق ادب

3 ) سبک تیغِ تیز از میان برکشید

4 ) بدو داد و گفتش که این را بدار  

7 – در کدام گزینه، متممِ فعل آمده است؟

1 ) حماسه یکی از انواع ادبی و در اصطلاح روایتی است داستانی. 

2 ) عطاملکِ جوینی با نثری شیوا به ستایشِ پروردگارِ عالم پرداخته است.

3 ) جهان پر است ز گلبانگِ عاشقانه یِ ما

4 ) در حماسه رویدادهای غیر طبیعی و خلاف عادت، فراوان دیده می شود.

8 – در کدام گزینه، فعل به شکل مخفف آمده است؟

1 ) ما چو مرغان حریصی بی نوا

2 ) ببندید یک شب بر او خواب را

3 ) تو پورِ گُوِ پیلتن رستمی  

4 ) شود کشته بر دست این پیرمرد

 

 

درس پنجم: ویرایش

نمونه سؤالات

1ـ متن زیر را بخوانید و آن را نشانه گذاری کنید.

پدر نماز خواندن را یادم داده بود و بعد مرا برده بود پیش آقا میرزا کاظم شبستری و او به نمازم گوش داده آن را تصحیح کرده بود سه تابستان متوالی مرا فرستاده بود به مسجد جامع تا قرائت قرآن را خوب یاد بگیریم صدایم خوب بود ولی بلند نبود یک شب پس از آنکه آقای شبستری نماز را خواند رفتم پیشش اجازه گرفتم ک

/ 0 نظر / 42 بازدید